بررسي پاسخ به جنين‌زايي در كشت بساك ژنوتيپ‌هاي ذرت

Study on Embryogenesis Response of Maize (Zea mays L.) Genotypes

توليد گياهان هاپلوييد با استفاده از كشت بساك در برنامه‌هاي بِه نژادي و پژوهش هاي بنيادي گياهان عالي از اهميت زيادي برخوردار است. در اين پژوهش قابليت آندروژنز در پاسخ به كشت بساك 44 ژنوتيپ ذرت و نيز اثر پيش تيمار سرمايي، نوع محيط كشت و جهت قرار دادن بساك‌ها روي محيط كشت بر ميزان جنين زايي بررسي شد. نتايج اوليه كشت بساك ها نشان دهنده پاسخ مثبت فقط 8 ژنوتيپ شاملS61،K74/1 TWC605 ، SC709، DH5×DH7، A188، LA12 و ETH-M82 به جنين‌زايي بود. به دليل پاسخ ضعيف جنين‌زايي در اغلب ژنوتيپ هاي ذرت مورد بررسي در اين پژوهش، براي انجام آزمايش هاي بعدي از دو ژنوتيپ برتر DH5×DH7 و ETH-M82 استفاده شد. تجزيه واريانس داده ها در آزمايش اول نشان داد كه بين ژنوتيپ‌ها و محيط‌هاي كشت مورد بررسي از نظر تعداد ساختارهاي شبه جنيني تشكيل شده، تفاوت معني داري وجود داشت، ولي بين پيش تيمارهاي سرمايي 14 و 21 روزه تفاوت معني داري مشاهده نشد. مقايسه ميانگين ها در آزمايش دوم نشان داد كه محيط كشت Yu-pei حاوي mg1-1 90 ساكارز با توليد 82/21 ساختار شبه جنيني در 100 بساك كشت شده، بهترين محيط كشت القاي جنين‌زايي مي‌باشد. در آزمايش سوم نيز معلوم شد كه بهترين نحوه قرارگيري بساك ها روي محيط كشت از جهت لبه بساك مي‌باشد.

Haploid plants have an important role in plant breeding programes and basical researches. In this study, 44 Zea (Zea mays L.) genotypes were evaluated for their response to embryogenesis via anther culture. Three experiments were conducted for understanding the effects of cold pre-treatments, kind of culture media, and the orientation of anthers on culture media for response to embryogenesis. The results of anther culture showed that embryo-like structures (ELSs) were obtained from genotypes DH5×DH7, ETH-M82, TWC605, SC709, A188, S61, K74/1 and LA12 (sweet corn). Plant regeneration were performed successfully. Analysis of variance for the first experiment showed significant differences between anther culture media and genotypes, but there was no significant differences between two cold pre-treatments (14 and 21 days). In the second experiment, the Yu-pei medium containing 90 g1-1 was the best media for embryogenesis with 21.82 ELSs /100 cultured anthers. Cultivation of anthers by edges on medium in the third experimentwas the best orientation for anther culture