محاسبه و تفسير برخي شاخص‌هاي ريخت‌زمين‌ساختي پيرامون گسل ترود، جنوب دامغان

Calculation and Interpretation of Some Morphotectonic Indices Around the Torud Fault, South of Damghan

درباره جنبايي نوزمين‌ساختي منطقه ترود، تنها اطلاعات زمين‌شناختي موجود، لرزه‌خيزي منطقه است كه گسل لرزه‌زاي ترود، عامل اصلي آن در نظر گرفته مي‌شود. اين گسل در بخش بيشتر طول خود در زير آبرفت‌ها پنهان است و بنابراين با بررسي ويژگي‌هاي ريخت‌زمين‌ساختي آن مي‌توان شواهد بيشتري از جنبايي آن و يا جنبايي برخي ساختارهاي وابسته به آن به‌دست آورد. محاسبه سه شاخص ريخت‌زمين‌ساختي شامل شاخص طول – گراديان رودخانه(SL) و نسبت عرض كف دره به ارتفاع دره (Vf) در آبراهه‌ها و سينوسيته پيشاني كوه‌‌هاي منطقه (Smf) مقادير بالايي را براي ( 425 تا 1044)SL و مقادير پاييني را براي ( 68/2 تا 34/3)Vf و ( 05/1 تا 44/1)Smf نشان مي‌دهد و دلالت بر جنبايي منطقه ترود بويژه در دو بخش مركزي (نزديك پيشاني كوه‌ها) و شمال باختري (در نزديكي خط تقسيم اصلي كوه‌هاي ترود) آن دارد و از اين رو مي‌توان رده 1 پويايي نوزمين‌ساختي را براي منطقه در نظر گرفت. جنبايي بخش مركزي در اثر حركات گسل ترود و جنبايي بخش شمال باختري به احتمال زياد در اثر فرازگيري بيشتر منطقه به واسطه سازوكار دست كم يك گسل موازي با گسل ترود است كه با فاصله زماني اندكي، پيشاني كوه‌هاي باقي‌مانده را تشكيل مي‌داده است. توزيع كرنش ناشي از جنبايي منطقه ترود به گونه‌اي است كه پيشرفت دگرريختي را از شـمال- شمال باختر به جنوب- جنوب خاور و نيز از باختر به خاور نشان مي‌دهد.