تخمين تابع سرعت گردش پول در اقتصاد ايران

Estimation of Velocity of Money and Liquidity in Iran’s Economy

تاثيرگذاري سرعت گردش پول و نقدينگي بر روي متغيرهاي اقتصادي، پيش‌بيني رفتار اين متغير را براي سياستگذاران، به ويژه سياستگذاران پولي، لازم كرده است. از اين رو، در اين تحقيق به بررسي عوامل موثر بر سرعت گردش پول و نقدينگي همانند نرخ ارز، نرخ بهره،‌ نرخ تورم انتظاري، درآمد ملي، توزيع درآمد و درجه ي توسعه‌يافتگي سيستم بانكي با تكيه بر مدل تقاضاي پول فريدمن، طي سال‌هاي 87- 1350 پرداخته شده است. مدل مورد استفاده مدل خودتوضيحي با وفقه‌هاي توزيعي يا ARDL است. در مجموع، نتايج به دست آمده نشان داد كه درآمد ملي حقيقي، نرخ بهره، توزيع عادلانه درآمد و توسعه‌يافتگي سيستم بانكي با سرعت گردش پول و نقدينگي رابطه ي مثبت و معني‌داري دارند. اما نرخ ارز اثر منفي و معني‌داري بر سرعت گردش نقدينگي دارد؛ اما بر سرعت گردش پول تاثيري ندارد. نتايج از عدم تاثيرپذيري سرعت گردش پول و سرعت گردش نقدينگي از نرخ تورم انتظاري حكايت داشت. روند حركتي سرعت گردش پول و نقدينگي در اقتصاد ايران به شكل U است.

Due to the significant effects of velocity of money and liquidity on economic factors, prediction of behavior of these variables has become necessary for decision making. The aim of this research is to specify and estimate factors affecting velocity of liquidity and velocity of money in Iran based on Friedman’s model of demand for money, during 1971-2003. To this end such factors as exchange rate, expected inflation rate, national income, income distribution and degree of banking system development have been considered; and the autoregressive distributed lag model (ARDL) has been applied to estimate the functions of money velocity and velocity of liquidity. The findings of the research, overall, showed that real national income, interest rate, fair distribution of income and banking system development have significant positive relationship with velocity of both money and liquidity; while exchange rate has negative effect on velocity of liquidity, but not on velocity of money. Both velocity of money and liquidity have not been affected by expected inflation rate. The velocity of money and liquidity in Iran’s economy follow U-shaped curve.