اثر متقابل ژنوتيپ × محيط و تجزيه پايداري براي ژنوتيپ هاي گلرنگ در شرايط ديم گرمسير

Genotype × environment interaction and stability analysis for safflower (Carthamus tinctorius L.) genotypes under warm rainfed conditions

گلرنگ يكي از گياهان روغني بومي و با ارزش ايران است كه از زمانهاي بسيار قديم در كشور كشت مي شود. انتخاب ژنوتيپ هاي پايدار با عملكرد بالا يكي از اهداف مهم اصلاح گلرنگ براي مناطق ديم مي باشد. در اين تحقيق تعداد 16 لاين و رقم گلرنگ اصلاح شده به همراه رقم شاهد محلي اصفهان در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در شرايط گرم و ديم منطقه گچساران به مدت سه سال زراعي ( 1385- 1383) از نظر پايداري و ثبات عملكرد دانه مورد ارزيابي قرار گرفتند. تجزيه واريانس مركب نشان داد كه اثر متقابل رقم × سال معني دار بود. براي تعيين ارقام و لاين هاي پايدار از معيار هاي مختلف پايداري استفاده گرديد. بر اساس ميانگين عملكرد ژنوتيپ هاي پايدار انتخاب شده با استفاده از روش هاي مختلف گزينشي ، دو شاخص ميانگين رتبه و آماره پايداري - عملكرد (YSi) نسبت به ساير معيارهاي پايداري برتري داشتند. همچنين بر اساس دو شاخص برتر ميانگين رتبه و آماره پايداري – عملكرد، پنج رقم و لاين Sina ، Cyprus Bergon ، Syrian ، CW-4440 و Leasaf به عنوان ژنوتيپ هاي پايدار با عملكرد بالا جهت كشت در شرايط ديم گچساران و ساير مناطق مشابه قابل توصيه مي باشند.