بررسي اثرات تنش خشكي بر روند تغييرات عناصر كم مصرف (B,Zn,S) در برگ ژنوتيپ هاي كلزا

به منظور بررسي اثرات سطوح مختلف آبياري بر اساس صفر، 25 ، 50 ، 75 درصد ظرفيت مزرعه((F.C بر ميزان تغييرات عناصر غذايي كم مصرف(S, ZN, B) در5 رقم و لاين كلزا (Mohican Symbol, PF7045 -01 , Syn-1 , Hyola-42) ،آزمايشي به صورت كرت هاي خرد شده با كمك طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي در چهار تكرار در سال زراعي 83-1381 در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه آزاد اسلامي ورامين اجرا شد . بر اساس نتايج تجزيه واريانس ، اختلاف عناصر در سطوح مختلف آبياري و اثر متقابل اين دو عامل ، در سطح 1 درصد معني دار بود ، در بين ارقام. تنها عنصر گوگرد ، اختلاف معني دار داشت. رقم Hyola-42 وMohican به ترتيب با متوسط 194/0 و 103/0 درصد در ماده خشك برگ، اولين و آخرين كلاس آماري را به خود اختصاص دادند . ارقام از نظر مقدار درصد B, Zn در ماده خشك برگ، داراي اختلاف معني داري نبودند . ولي سطوح مختلف آبياري، اثرات معني داري بر مقدار درصد دو عنصر در ماده خشك برگ داشت . با افزايش شدت تنش خشكي از 75 درصد به صفر درصد، ظرفيت مزرعه ميزان عناصر كاهش يافتند. گوگرد از متوسط 198/0 به 101/0 درصد در ماده خشك برگ و روي از متوسط 6/29 به 2/15 ميلي گرم بر كيلو گرم در ماده خشك برگ رسيد. هر چند ميزان بور نيز كاهش يافت، اما اين كاهش از نظر آماري معني دار نبود . عملكرد نيز تحت تاثير ژنوتيپ و سطوح تنش خشكي قرار گرفت . با افزايش شدت تنش از 75 به صفر درصد، ظرفيت مزرعه از متوسط 3340 كيلوگرم در هكتار به 1788 كيلوگرم در هكتار كاهش يافت . در ميان ژنوتيپ ها، Hyola-42 و Symbol به ترتيب با متوسط 5/3377 كيلوگرم در هكتار و1947 كيلوگرم در هكتار، بالاترين و كم ترين عملكرد را به خود اختصاص دادند. درصد روغن دانه ، تحت تاثير ژنوتيپ ها قرار نگرفت، ولي با افزايش شدت تنش خشكي ، ميزان آن كاهش نشان داد و از متوسط 1/43درصد ، در تيمار آبياري 75 درصد ظرفيت مزرعه، به 2/40 درصد در تيمار آبياري صفر و25 درصد ظرفيت مزرعه رسيد. عملكرد روغن نيز تحت تاثير اثرات ساده و متقابل ژنوتيپ و سطوح آبياري قرا ر گرفت و با افزايش تنش خشكي ، ميزان آن درتيمار 75در صد ظرفيت مزرعه، از متوسط1343 كيلوگرم در هكتار به 753 كيلوگرم در هكتار در تيمار آبياري صفر درصد ظرفيت مزرعه كاهش يافت.در نهايت، رقم Hyola-42 تيمار آبياري75در صد ظرفيت مزرعه بهترين تيمار شناخته شد .