شخينا در قبالا

Shekhinah in Kabbalah

«شخينا» يكي از مفاهيم كليدي در دين يهود، و به طور خاص، در سنت عرفاني قبالا است. اين مفهوم هرچند با اصطلاح «سكينه» در فرهنگ اسلامي قابل مقايسه است، اما معاني گسترده‌تري را درخود جاي مي‌دهد. شخينا آخرين سفيرا از سفيراهاي دهگانه در قبالا به شمار مي‌رود كه در نظام هستي‌شناسيِ آن كاركرد مهمي دارد. از شخينا گاه به صورت موجودي متشخص و تجسم‌يافته كه در ميان مردم زندگي مي‌كند و گاه به‌عنوان حضور دايمي خداوند در جهان ياد مي‌شود. اما به طور كلي، شخينا واسطه ميان ان سوف (خداي نامتناهي) و جهان طبيعت است كه بدون آن، جهانِ ما هماهنگي خود را از دست مي‌دهد. واژه شخينا اگرچه اولين بار در تلمود به كاررفت؛ اما در طي قرون متمادي مفهوم اوليه خود را از دست داد و در سنت قبالا، گاه تحت تاثير سوفياي گنوسي، معناي جديدي يافت. اما آنچه در مطالعه شخينا بايد مورد توجه قرار گيرد، كاركرد اساسي اين سفيرا در برقراري نظم كيهاني و نزول آرامش بر بندگان صالح بني‌اسراييل است. مراقبه، تامل و اشتغال به امور معنوي، باعث نزول شخينا بر مومنان يهودي و پيوند ان سوف با شخينا مي‌شود و در مقابل، عدم پايبندي به اوامر و نواهي كتاب مقدس، رخت بربستن و تبعيد شخينا را به دنبال خواهد داشت.