مقايسه تاثير دو رژيم تجويز آهن خوراكي در هموگلوبين وهماتوكريت زنان باردار

Comparing the effects of daily vs. weekly iron supplementation on hemoglobin and hematocrit levels of pregnant women

سابقه و هدف: با توجه به ضرورت تجويز آهن تكميلي در دوران حاملگي و بروز عوارض ناشي از مصرف آن در مادر اين تحقيق به منظور مقايسه تاثير دو رژيم مصرفي آهن خوراكي در هموگلوبين و هماتوكريت زنان باردار انجام شد . مواد و روش‌ها: تحقيق به روش مقايسه‌اي از نوع تشخيصي انجام شد. از درمانگاه‌هاي شهركرمانشاه، سه درمانگاه باتوجه به محل قرارگيري و وضعيت اقتصادي،اجتماعي مراجعه‌كننده‌ها انتخاب شد وازهردرمانگاه 90-80 نفر افراد تحت‌مطالعه را تشكيل دادند. نمونه‌گيري به روش آسان و با تخصيص تصادفي انجام شد و افرادي‌كه سن حاملگي آن‌ها كمتر از 20 هفته و علايم كم‌خوني مثل خستگي ، رنگ پريدگي و هموگلوبين كمتراز 10 ميلي‌گرم در دسي ليتر نداشتند ، تحت مطالعه قرارگرفتند. قبل از شروع به تجويزآهن، مقدار هموگلوبين،هماتوكريت و فريتين تعيين‌شد و پس از تجويزآهن در هفته‌هاي 32-28 و پس از 32 هفتگي مجدداً آزمايش‌ها تكرار مي شد. به يك گروه، رژيم آهن روزانه 60 ميلي‌گرم و به‌گروه ديگر آهن به‌مقدار120ميلي‌گرم به‌طور هفتگي تجويز مي‌شد. تغييرات هموگلوبين، هماتوكريت و فريتين در دوگروه موردمقايسه قرارگرفت. پرسشنامه‌اي جهت به‌دست آوردن اطلاعات دموگرافيك، تعدادحاملگي، تعدادزايمان و سن حاملگي تهيه شده بود كه قبل از شروع رژيم آهن تكميل مي‌شد . داده‌ها با استفاده از آزمونT مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت . يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه بيشترين درصدها مربوط به سن 24-20 سالگي(5/36 و 4/28 درصد) در دوگروه بود و دو گروه از نظر تعداد زايمان ، سن مادر ، تعداد حاملگي، شغل مادر و سواد مادر تفاوت معنادار آماري نداشتند. هنگام شروع مطالعه 7/95 درصد هموگلوبين بالاي 10 و 8/59 درصد فريتين بيشتر از 15 نانوگرم در ميلي‌ليتر داشتند. هموگلوبين، هماتوكريت و ميزان فريتين در دو رژيم‌هفتگي و روزانه تجويزآهن به‌ترتيب 1/1±1/12 درمقابل 909/0±2/12 و096/3±8/37 در مقابل 619/2±3/37 و فريتين 3/24±3/24 درمقابل 211/23±9/25 بود كه تفاوت معناداري باهم نداشتند. بحث: به‌طور كلي يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه تجويز آهن به‌صورت روزانه و هفتگي تاثير يكساني درميزان هموگلوبين و هماتوكريت دارد، لذا با توجه به راحت بودن مصرف يك بار در هفته براي مادران باردار، رژيم هفتگي توصيه مي‌گردد.