روح نامريي شعر فارسي؛ تاثير عامل‌هاي سياسي و اجتماعي عصر پهلوي بر فراز و فرود

The invisible spirit of Persian poetry:

با آن‌كه برخي بر اين اعتقادند كه ميان ادبيات و مباني زيبايي‌شناسي با مسايل اجتماعي مقارنه ضروري وجود ندارد و آثار ادبي بسياري را مي‌توان يافت كه با امور اجتماعي مناسبت چنداني ندارند يا به‌كلي با آن بي‌ارتباط‌اند، يكي از مسايل مورد توجه ناقدان ادبي و جامعه‌شناسان، پيوند معني‌دار ادبيات و در كل مباني زيبايي‌شناسي با امور اجتماعي است. از آن‌جا كه در ادبيات، زبان وسيله بيان است و به قول ارسطو، به‌نوعي زندگي را به نمايش مي‌گذارد، يك واقعيت اجتماعي و به عبارت دقيق‌تر يك نهاد اجتماعي است. نهادي كه علت وجودي و هدف‌هاي خاص خود را دنبال مي‌كند. در ميان مكاتب جديد ادبي، ظهور مكتب رمانتيسم پيوند همه‌جانبه‌اي با تحولات سياسي، اجتماعي و تاريخي قرن هجدهم و آغاز قرن نوزدهم كشورهاي اروپايي دارد. هم‌زمان با تحولات جهاني، اين مكتب در تمامي كشورها، از جمله ايران، طرفداراني يافت و در عصر پهلوي، به‌وي‍ژه در دهه‌هاي 20 و 30 به گرايش غالب ادبي تبديل شد. سال‌هاي پاياني دهه 30 و آغازين دهه 40، روزگار افول رمانتيسم فارسي است. با اذعان به تاثير متقابل ادبيات و جامعه در يكديگر، در اين پژوهش تاثير عوامل اجتماعي و سياسي عصر پهلوي در فراز و فرود گرايش ادبي مذكور نقد و تحليل مي‌شود.