Shabnuma-wa-Ruznuma, A Rare Astronomical Instrument Extant in Two Specimens

شب‌نما و روزنما، ابزار كمياب نجومي كه دو نمونه از آن باقي مانده است

در هند دو نمونه از يك ابزار نجومي ناشناخته مربوط به سده نوزدهم موجود است كه آن را شب‌نما و روزنما مي‌ناميده‌اند و امكان زمان‌سنجي در شب و روز با آن وجود داشته است. در حالي كه روزنما تنها يك ربع ساعتي است، به نظر مي‌رسد شب‌نما برگرفته از يك ابزار سانسكريت با نام درووابراما-يانترا است كه پادمَنابا آن را در اوايل سده پانزدهم در هند ساخته است. پس از يك توصيف كوتاه از درووابراما-يانترا به بررسي جزييات دو نمونه موجود ابزار شب‌نما و روزنما مي‌پردازيم.

In India, there are extant two nineteenth century specimens of an otherwise unknown astronomical instrument called Shabnum?-wa-R?znum? with which observations can be done both in the day and at night. While the R?znum? is nothing but a sine/horary quadrant, the Shabnum? appears to be inspired by the Sanskrit instrument Dhruvabhrama-yantra which was invented by Padman?bha in the first quarter of the fifteenth century in Central India. After a brief description of the Dhruvabhrama-yantra, the two specimens of the Shabnum?-wa-R?znum? are described in detail.