جايگاه راهنماهاي طراحي در فرآيند طراحي شهري و نقش آنها در ارتقا كيفيت فضاهاي شهري

The Location of Design Guidelines in Urban Design Process and their Role in Promoting Urban Spaces Quality

در دهه هاي اخير بحث فرآيند طراحي شهري يا نگرش فرآيندي به طراحي شهري توجه بسياري از نظريه پردازان و متخصصين طراحي شهري را به خود جلب نموده است. فرآيند طراحي شهري به تعريف بهتر و كاملتر مسايل، در نظر گرفتن راه حلهاي متعدد و بهينه يابي، تسهيل فرآيند اجرا، كمك به تصميم گيري و طراحي منطقي، افزايش كارايي در طراحي، انتظام بخشي به مراحل مختلف طراحي و ... منجر ميگردد. اما آن چه كه به عنوان هدف اصلي طي چنين به عنوان مهمترين « كيفيت » فرآيندي به حساب مي آيد، ارتقا بخشي كيفيات محيطي در فضاهاي شهري است. در حقيقت دستاورد يك پروژه طراحي شهري مطرح بوده و ارتقا آن، غايت رسالت طراح شهري به شمار مي آيد. با استفاده مستقيم ازعوامل كيفيت بخش محيطي در ساختار خود و بهره « راهنماهاي طراحي شهري » در اين ميان گيري از اين عوامل در ايجاد متون، تصاوير و نقشه هاي هدايت كننده جريان طراحي شهري، نقش بسزايي را در ارتقا از جمله مهمترين ابزار در اختيار طراحان « راهنماهاي طراحي شهري » كيفيت فضاهاي شهري برعهده دارند. در واقع شهري، جهت انعكاس و ظهور تدابير و تمهيدات كيفيت بخش در فضاهاي شهري بوده و پل ميان تحقيق و تدابير نظري و فعاليتهاي حرفهاي را برقرار مينمايند. چنين دستورالعملهايي قادر خواهند بود تا همچون بيانيه هايي عمومي، اهداف و الگوي طراحي را به منظور تحقق آنها مشخص نموده و شواهدي را كه حامي اين ارتباط بين هدف و الگوهاي مذكور باشد، ارايه نمايند. اين مقاله سعي بر آن دارد تا ضمن مشخص نمودن جايگاه و نقش راهنماهاي طراحي شهري در فرآيند طراحي شهري، از آنها در ارتقا كيفيت فضاهاي شهري استفاده نموده و از اين طريق ابزار قدرتمندي را براي تحقق ايده هاي طراحي و نيز نظارت بر اجراي تدابير اتخاذ شده براي ارتقا كيفي فضاهاي شهري، در اختيار طراحان شهري قرار دهد