معرفي ‌و بررسي عملكرد مستشاران خارجي درايران (از آغاز ورود تا سلطنت محمدشاه قاجار)

هدف مقاله حاضر، بررسي عملكرد مستشاران خارجي در زمينه هاي گوناگون سياسي، فرهنگي، اقتصادي و نظامي و پيامدهاي حضور آنها از بدو ورود به ايران تا اواخر سلطنت محمد شاه قاجار است. در اين ميان، از تعدادي مستشاران برجسته دوره هاي تاريخي صفويه تا قاجار ياد شده و فعاليت ها و اقدامات آنها بيان گرديده است. استخدام مستشاران در حوزه هاي مختلف از دوره صفويه و پس از آن صورت پذيرفت و اين روند در زمان قاجار به اوج خود رسيد. تمايلات نوگرايانه درايران، تحت تاثير پيشرفت علوم و فنون در غرب و آشكار شدن عقب ماندگي هاي اين كشور بود كه سرانجام موجب آن گرديد دولتمردان ايراني در صدد استخدام كارشناساني از كشورهاي پيشرفته برآيند و از آنها به عنوان مستشار براي اجراي اصلاحات و نوگرايي در ايران دعوت به عمل آورند.