نمايندگي تجاري سفارتخانه‌هاي خارجي در دوره قاجاريه

تاجرباشي لقب و منصبي بود كه تا دوره قاجاريه به برخي از بازرگانان بلندپايه ايراني و مسلمان داده مي‌شد و به عنوان نمايندگان حكومتي، روابط بازرگاني داخلي و خارجي را ساماندهي مي‌كردند. با آغاز سده 13 هجري/19ميلادي كه دگرگوني‌هاي نظام سياسي و اقتصادي بين‌المللي، ايران دوره قاجاريه را بيش از پيش تحت تاثير قرار داد، موقعيت و جايگاه ايران در جامعه جهاني تغيير كرد و اين امر، بخش‌هاي مختلف جامعه از جمله بازرگانان ايران را در قبال نظام جهاني بازتعريف نمود. در اين ميان، لقب تاجرباشي كه در ادوار پيشين كاركردهاي مشخصي داشت، براي آن دسته از تجاري به كار برده شد كه سمت نمايندگي اقتصادي و حقوقي دولت‌ها و سفارتخانه‌هاي خارجي در كشور را بر عهده داشتند. مقاله حاضر، چرايي و چگونگي روند انتخاب تاجرباشي توسط دولت‌هاي خارجي در ايران و نيز نقش و عملكرد متصدي اين سمت در دوره قاجار را مورد بررسي قرار مي-دهد.