نگاهي به تجارت غلامان و كنيزان آفريقايي در عصر قاجار*

چكيده با شروع حكومت‌ قاجار در ايران كه طي آن تغييراتي در مرزهاي جغرافيايي ايجاد شد ـ از بين رفتن حاكميت ايران بر منطقه قفقاز توسط روس‌ها ـ ورود غلامان و كنيزان سفيد به ايران كاهش يافت. به جاي آن، تعداد زيادي برده آفريقايي كه اغلب از نژاد حبشي و زنگي بودند، از شرق و شمال شرقي آفريقا به بنادر خليج فارس و سپس سراسر ايران وارد گرديده و خريد و فروش ‌شدند. اين در حالي بود كه تا پيش از اين تاريخ، تعداد غلامان و كنيزان سياه در ايران و حوزه خليج فارس اندك و ناچيز بود و غالباً همين تعداد اندك بدون آنكه در ملا عام ديده شوند، در خانه‌ها و املاك ثروتمندان به عنوان نوكران خانگي كار مي‌كردند. اين تجارت، علي‌رغم قراردادهاي منع برده فروشي و كنترل شديد كشتي‌هاي ضد برده فروشي نيروي دريايي انگليس در خليج فارس، تا اوايل قرن 14ق. / 20م. ادامه پيدا كرد. در اين نوشتار، چگونگي تجارت و خريد و فروش غلامان و كنيزان آفريقايي در عصر قاجار مورد نقد و بررسي قرار گرفته است.