تجارت و قاچاق اسلحه توسط افغان‌ها در خليج فارس و اقدامات انگلستان در جلوگيري از آن سال‌هاي 1332ـ1315ق. /1914ـ1897م. *

در اواخر قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم، از طوايفي كه در تجارت اسلحه در خليج فارس نقش داشتند، افغان‌ها و شماري از جماعت بلوچ بودند. در ابتدا، واسطه اين تجارت افغان‌ها بودند، اما با گسترش اقدامات انگلستان عليه آنها و تنگ شدن عرصه، افغان‌ها از قبايل بلوچ كه در نزديكي ساحل مكران ساكن بودند، استفاده ‌كردند. از آنجايي كه اسلحه‌ها در اختيار قبايل مخالف انگلستان در هندوستان نيز قرار مي گرفت، اين دولت به بهانه جلوگيري و مبارزه با تجارت و قاچاق اسلحه، اقداماتي را در سطح منطقه‌اي و بين‌المللي انجام داد. در مقاله حاضر، ساز و كار تجارت و قاچاق اسلحه توسط افغان‌ها و بلوچ‌ها و اقدامات و دخالت‌هاي انگليس به بهانه مبارزه با اين پديده و به تبع مشكلاتي كه براي دولت مركزي ايران به بار مي‌آورد، بررسي خواهد شد. مبناي اين نوشتار، منابع آرشيوي موجود در مركز اسناد و تاريخ ديپلماسي وزارت امور خارجه ايران است.