تاثير كود بيولوژيك نيتروژن دار (آزتوباكتر) و تراكم بوته بر عملكرد و ميزان اسانس آنيسون

Effect of Biological Nitrogen Fertilizer (Azotobacter) and Plant Density on Yield, Yield Components and Essential Oil of Anise

تاثير كود بيولوژيك نيتروژن دار (آزتوباكتر) و تراكم بوته بر صفات كمي و كيفي آنيسون در آزمايش مزرعه اي به صورت فاكتوريل با دو فاكتور آزتوباكتر (صفر، سه، شش ليتر در هكتار) و تراكم بوته (50، 25 و 5/12 بوته در مترمربع) بر پايه طرح بلوكهاي كامل تصادفي با سه تكرار بررسي شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه اثر نيتروژن بيولوژيك و تراكم بوته روي ارتفاع بوته، تعداد برگ، طول دم گل، تعداد چترك بارور در هر چتر، عملكرد زيست توده، عملكرد دانه، عملكرد اسانس، شاخص برداشت دانه و اسانس معني دار شد. مقايسه ميانگين ها نشان داد كه تراكم 50 بوته در متر مربع بالاترين ارتفاع بوته و طول دم گل را داشتند. مصرف شش ليتر آزتوباكتر در هكتار با50 بوته در مترمربع بالاترين مقدار عملكرد زيست توده (6319 كيلوگرم در هكتار) و با 25 بوته در مترمربع بيشترين عملكرد دانه (1017كيلو گرم در هكتار) را توليد كرد. بيشترين عملكرد اسانس با كاربرد سه ليتر در هكتار آزتوباكتر و تراكم 25 بوته در متر مربع (130 كيلو گرم در هكتار) به دست آمد. گياهان بدون دريافت نيتروژن در تراكم 5/12 بوته در مترمربع كمترين عملكرد زيست توده، دانه و اسانس را داشتند. اين روند تغييرات عملكرد منجر به بيشترين شاخص برداشت دانه و شاخص برداشت اسانس به ترتيب در سطوح شش و سه ليتر آزتوباكتر در هكتار شد كه نشان دهنده افزايش توليد اسانس در مقادير نسبتا پايين نيتروژن است.

To evaluate the effects of biological nitrogen (Azotobacter) and plant density on quantitative and qualitative traits of anise, a field experiment was carried out with a factorial combination of deferent levels of Azotobacter (0, 3, 6 Lit / ha) and plant density (50, 25 and 12.5 plants/m2) based on randomized complete block design with 3 replications. Analysis of variance showed the significant effect of biological nitrogen and plant density on plant height, leaf number, peduncle length, number of fertile umbellete/umbel, biomass, essential oil, seeds yield , harvest index of seed and essential oil. The means comparison indicated that the highest plant height and peduncle length were obtained from 50 p/m2 of plant density. Also the highest biomass yield (6319 kg/ha) and seed yield (1017 kg/ha) were obtained from 50 and 25 p/m2 of plant density with 6 Lit/ha of Azotobacter application, respectively. While, the highest yield of essential oil (130 kg/ha) was obtained from 3 lit/ha of Azotobacter and 25 p/m2 of plant density. The lowest yield of biomass, seeds and oil were obtained from 12.5 p/m2 of plant density and control treatment of nitrogen (0 l/ha of Azotobacter). These trends in yield led to highest amounts of seed and oil harvest index at 6 and 3 l/ha of Azotobacter application, respectively. These results showed the increasing essential oil production at relatively low nitrogen.