احساس تعلق هويتي و نقش آن در شكل‌گيري تصورات قالبي در پيشداوري: ارزيابي پيمايشي

ادراكات و تصورات متقابلي كه گروه‌ها از يكديگر دارند يكي از عوامل تعيين‌كننده در تقويت و يا تضعيف مباني هويت جمعي است و در چارچوبي كلان در زمره مباحث روان‌شناسي اجتماعي قرار مي‌گيرد. ميزان شناخت و نحوه ادراك افراد يك جامعه از يكديگر مبناي اصلي تعامل آنها با يكديگر است. اين‌كه ما ديگران را چگونه مورد فهم و ارزيابي قرار مي‌دهيم نقش شايان توجهي در برقراري ارتباط، دوري گزيدن و يا نفي و حتي حذف ديگران دارد. اصولاً انسان‌ها در قبال ديگران همان‌گونه رفتار مي‌كنند كه مي‌انديشند و متاثر از نقش ذهنيت و جهت‌گيري‌هاي ذهني خود، چيزهايي را مي‌بينند، كه «بايد» ببينند تركيب شناخت‌ها (اعتقادات و باورها)، احساسات (هيجان‌ها و عواطف) و آمادگي براي عمل (تمايلات) نسبت به پديده‌هاي معين و ديگران در چگونگي كنش و واكنش ما تاثير قابل ملاحظه‌اي دارد. مردم ايران در تجربه طولاني زندگي جمعي خود داراي حافظه تاريخي مشتركي هستند كه در آن افتخارات و رنج‌هاي مشترك، شكست‌ها و موفقيت‌هاي بزرگ، و به طور كلي يك جغرافياي تاريخي هميشه رقم خورده است. در اين ميان، نقش ادراكات و تصورات متقابلي كه گروه‌ها از يكديگر دارند، يكي از عواملي تعيين‌كننده در تقويت و يا تضعيف مباني زمينه‌ها عيني و ذهني همگرايي و همبستگي ملي مي‌باشد. در شرايط كنوني، تفكرات قالبي و پيشداوري‌ها در مناسبات بين افراد، طوايف، اقوام و گروه‌هاي ايراني نقش موثري ايفا مي‌كند و فهم دقيق ابعاد و زواياي اين مسيله مي‌تواند ما را در رفع بسياري از سو تفاهم‌ها و تحكيم مباني هويت ملي و رفع زمينه‌هاي بهره‌برداري نيروهاي بيگانه بيش از پيش ياري كند. در پژوهش حاضر تلاش خواهد شد با تمركز بر فهم زمينه‌هاي عيني و ذهني شكل‌گيري و كاربرد تصورات قالبي و پيشداوري‌هاي برآمده از آن، ابعاد و پيامدهاي اين مسيله در ارتباط با هويت ملي مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد. در اين پژوهش تلاش خواهد شد ضمن تشريح پديده تصورات قالبي و بهره‌گيري از نظريه‌هاي مختلف براي فهم مسيله، رابطه ميان احساس تعلق هويتي و ميزان تصورات قالبي و پيشداوري از طريق روش پيشمايشي مورد سنجش قرار گيرد.