تحليلي نمادشناختي از ريتون‌هاي هخامنشي در پيوند با آيين‌هاي نوشيدني ايران باستان

A Symbolic Analysis of the AchaemenidRhytain Connection to theRituals of the Beverage of the Ancient Persia

ريتون‌هاي هخامنشي از جمله جام‌هايي هستند كه در جنس، شكل و اندازه‌هاي مختلف باقي مانده‌اند. چنين به نظر مي‌رسد كه برخي از انواع نفيسِ اين ساغرهاي منتهي به سر يا نيم‌تنه‌ي جانوران به نوعي نشان‌دهنده جايگاه اجتماعي و نمادي از قدرت صاحبان خود محسوب مي‌شدند. چنين معنايي به دست نمي‌آيد مگر اين‌كه ريتون‌ها، به عنوان ساخته‌هاي هنري، با رويكردي متفاوت با آن‌چه در مطالعات هنري مرسوم است، به عنوان ابزارهاي آييني مورد بررسي قرار گيرند. جام‌ها كه در نظام اعتقادي اقوام هندواروپايي به واسطه‌ي رابطه‌ي خود با آشاميدني‌هاي آييني از اهميتي ويژه برخوردار هستند مي‌توانند نمادهايي در نظر گرفته شوند كه به جهت ارتباط با آيين‌ها و اسطوره‌هايي خاص در نظام گسترده‌ي نمادين فرهنگ هندواروپايي با ساختار ايديولوژيك اين فرهنگ نيز در پيوند قرار مي‌گيرند و از خلال اين رابطه توليد معنا مي‌كنند. مطالعه‌ي پيش رو با داشتن رويكردي نمادشناختي و تفسيري در حوزه انسان‌شناسي هنر و بهره‌گيري از روش اسطوره‌شناسي تطبيقي نو از آن جهت كه الگوهاي ساختاري را مد نظر قرار مي‌دهد يك تحقيق كيفي است. اين پژوهش كه در يافته‌اندوزي از شيوه كتابخانه‌اي بهره برده است مي‌كوشد نه‌تنها از طريق معناهاي حاصل از رابطه جام‌ها و آشاميدني‌هاي آييني در نظام اعتقادي هندواروپاييان به ساختاري برسد كه نهايتآ بر جامعه هخامنشي قابل تعميم است بلكه ميان ريتون‌هاي هخامنشي به عنوان ساخته هنري و آيين‌هاي هوم پيوند برقرار سازند.

The Achaemenidrhyta include sometypes of cups in different forms, dimensions and materials. In some manners, it seems that some invaluable kinds of these animal-headed or protome cups were symbols of owners indicating their social ranking. Such an implication of meaning is not accessible unless these rhyta as artistic objects areanalyzed with a different approach common in the artistic studies. Because of their relationship with cult beverages, cups in the Indo-European believing system, which have particular importance, can be considered as symbols that due to their connection to specific myths and rituals in an expanded Indo-European symbolic system are connected to the ideological construction of the culture in question and then after create (a) meaning(s). Concerning the constructional patterns, this study, through its symbolic and interpretative approach and its use of new comparative mythological methods is a qualitative research in nature. The data, in this study,which has been gathered based on library research tries not only to reach a construction through meaning of relations of cups and cult drinks in the Indo-European believing system, extendible to the Achaemenid society, but also to establish a connection between the Achaemenidrhyta as artistic objects and Haoma rituals.