تخمين منحني مشخصه آب خاك با استفاده از چند روش محاسبه عامل مقياس بندي

Estimation of soil-moisture characteristic curve using some methods for calculating scaling parameter

به رابطه بين رطوبت و مكش آب خاك، منحني مشخصه خاك گفته مي شود كه اندازه گيري آن وقت گير و پرهزينه است . آريا و همكاران ( 1999 ) روشي را ب راي تخمين منحني مشخصه آب خاك براساس منحني دانه بندي و جرم مخصوص ظاهري خاك ار اي ه نموده اند كه در اين مدل از عامل ثابت، خطي و لجستيك استفاده ? : استفاده مي گردد. براي تعيين اين عامل از سه روش ? مقياس بندي مي شود كه ضرايب مربوط به هر روش براي برخي از بافت هاي خاك معلوم مي باشد. در اين پژوهش از 20 نمونه خا ك مختلف در استان فارس استفاده شد و سه رابطه نمايي، لگاريتمي و تواني (آلفا - 1 تا ( خطي (آلفا - 4 ? بر اساس رطوبت خاك و يك رابطه بر مبناي روش ? آلفا- 3) براي تخمين عامل به دست آمد . سپس با استفاده از 5 نمونه خاك ديگر از استان هاي فارس و بوشهر، منحني مشخصه هر نمونه خاك از 8 روش مختلف تخمين زده شد و با مقادير اندازه گيري شده از تركيب روش هاي ستون آويزان و دستگاه صفحات فشاري مقايسه گردي د. اين 8 روش عبارت بودند از : روش هاي لجستيك، خطي، خوشنوديزدي و قهرمان ( 2004 )، رضايي و هم كاران ( 2005 ) و آلفا- 1 تا آلفا - 4. بررسي نتايج نشان داد كه در دو نمونه خاك با بافت هاي رس و لوم رسي سيلتي روش آلفا - 4 و در 3 نمونه خاك با بافت هاي رس سيلتي، لوم و لوم شني روش لجستيك مناس بتر از ساير رو شها بوده است. واژ ههاي كليدي: منحني مشخصه آب- خاك، عامل مقياس بندي، روش لجستيك، روش خطي

Abstract1 The relationship between soil moisture and soil suction is called soil moisture characteristic curve, and its measurement is time-consuming and expensive. Arya et al., (1999) have derived a model for estimating soil-moisture characteristic curve based on soil particle size distribution curve and bulk density, which contains scaling parameter?? . There are three methods for determining ? which contain constant ? , linear and logistic methods with available coefficients for some soil textures. In this study, 20 soil samples were selected from Fars province and three equations with exponential, logarithmic and power trend (Alfa-1 to Alfa-3) were derived for estimating ? based on soil moisture content, and another equation with linear method (Alfa-4) was obtained. Then by using another 5 soil data sets in Fars and Boushehr provinces, the measured soil-moisture characteristic curves by combination of hanging column and pressure plate, were compared with estimated soil-moisture characteristic curve through eight different methods. These methods were: logistic, linear, Khoshnood Yazdi and Ghahraman (2004), Rezaei et al. (2005), and Alfa-1 to Alfa-4. The results indicated that the Alfa-4 method was appropraite for clay and silty clay loam textures, and the logistic method was appropriate for silty clay, loam and sandy loam textures. Keywords: Soil- moisture characteristic curve, Scaling parameter, Logistic method, Linear method