نقد و بررسي ماده ي 23 لايحه ي حمايت از خانواده مصوب 1386 هييت وزيران

An Analytical Study on Article 23 of Family Protection Bill 1386

چكيده خانواده به عنوان باهويت‌ترين نهاد اجتماعي همواره جايگاه ويژه‌اي در ميان تاسيسات حقوقي به خود اختصاص داده است. نقش حقوق در استحكام و ثبات خانواده انكارناپذير است. در ايران، حمايت از خانواده همواره مدنظر قانون‌گذاران بوده است. اخيراً لايحه ي حمايت خانواده كه بنا به پيشنهاد قوه قضاييه در جلسه ي مورخ 3/4/1386 هييت وزيران به تصويب رسيده از جهات مختلف از سوي حقوق‌دانان و صاحب‌نظران تجزيه و تحليل شده است. در اين پژوهش، ماده ي 23 اين لايحه كه از اهميت خاصي برخوردار است با رويكرد حقوقي ـ اجتماعي به تعدد زوجات نقد و بررسي شده است. به نظر نگارنده، لايحه ي جديد در مقايسه با قوانين حمايت خانواده مصوب 1346 و 1353، در خصوص رضايت همسر اول به تعدد زوجات و شرط اجراي عدالت از سوي مرد بسيار ناقص به نظر مي‌رسد. در اين لايحه، رضايت همسر اول به عنوان شرط تعدد زوجات پيش‌بيني نشده ،كه اين امر مغاير با حسن معاشرت مندرج در ماده ي 1103 قانون مدني و تشييد مباني خانواده مندرج در ماده ي 1104 اين قانون تلقي مي‌گردد. به علاوه، احراز توانايي مالي مرد براي اجازه ي اختيار همسر بعدي از دادگاه تنها شرط تعدد ازدواج محسوب شده است. از سويي، در اين لايحه صرفاً تعهد اجراي عدالت بين همسران، كه مي تواند صوري باشد، و همچنين فاقد مستند فقهي و بدون ضمانت اجراي مدني و كيفري است، مقرر شده كه در حقيقت ناديده گرفتن ضرورت احراز اجراي عدالت به عنوان يكي از شرايط اساسي تعدد زوجات است.

An Analytical Study on Article 23 of Family Protection Bill 1386 Mohammad Taqi Rafiei Abstract Family as an authentic social institution constantly possesses an especial place from among the establishments of law. Family Protection Bill recently suggested by the Judiciary and approved in meeting dated 03/04/1386 of ministers board has been analyzed in different directions by the lawyers and experts. The Article 23 of this bill which is of outstanding importance in the present study is examined with social-legal approach .In this Comparison the only condition of polygamy considered is the finding of financial ability of man for permission to next marriage by court. Also this bill has provided merely the condition of undertaking to perform justice among wives, which could be done superficially. Whereas, this condition lacks Islamic Jurisprudence basis as well as civil and criminal sanctions, in which the necessity of finding performance of justice as one of the fundamental conditions of polygamy has not been taken into consideration. Keywords Article 23 of Family Protection Bill 1386, polygamy, consent of the first wife, condition of justice in polygamy, women law