تاًثير آموزش بر ميزان آگاهي و عملكرد مادران در رابطه با تغذيه تكميلي كودكان زير يك سال بيرجند (1386)

The effect of education on motherʹʹs knowledge and practice about supplementary nutrition for children under one year

زمينه و هدف: رشد و تكامل بهينه كودكان، مستلزم تغذيه خوب آنهاست و مادران نقش تعيين‌كننده در سلامت كودكان دارند. عدم آگاهي ايشان منجر به بروز اختلالات گوناگون مي‌شود. مطالعه حاضر با هدف تعيين تاثير آموزش بر ميزان آگاهي و عملكرد مادران در رابطه با تغذيه كمكي كودكان زير يك سال انجام شد. روش تحقيق: در اين مطالعه نيمه تجربي با مراجعه به مراكز بهداشتي در مناطق مختلف شهر، 30 مادر با روش مبتني بر هدف از كودكاني كه منحني رشدشان نسبت به سن و جنس دو انحراف معيار كمتر از استاندارد بود، مورد مصاحبه قرار گرفتند. پرسشنامه داراي 40 سوال در مورد آگاهي و 40 سوال در مورد عملكرد بود. ميزان آگاهي و عملكرد در سه سطح ضعيف، متوسط و خوب امتيازبندي گرديد. پس از اخذ اطلاعات پايه، آموزش مادران به صورت بحث گروهي و نمايش فيلم و اسلايد و دادن جزوه آموزشي انجام و 15 روز بعد مجدداً پرسشنامه عيناً به مادران داده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS، روشهاي آمار توصيفي و آزمونهاي آماري تي و كاي دو در سطح معني‌داري 05/0P? مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. يافته‌ها: ميانگين سنّ كودكان 69/0±16/2 ماه و سنّ مادران 57/0±32 سال بود. 66% مادران از سنّ شروع تغذيه كمكي، 26% از سنّ شروع قطره آهن و 40 % از سنّ شروع قطره مولتي ويتامين و 33/13% از نوع غذاي كمكي اطلاع نداشتند. اغلب مادران از سنّ شروع و چگونگي تغذيه كودك با مواد غذايي مختلف اطلاع صحيح نداشتند. مقايسه ميانگين نمره آگاهي مادران قبل از آموزش (07/1±37/7) با آگاهي آنان بعد از آموزش (49/1±62/17) نشانگر تفاوت معني‌داري بود (004/0=P). مقايسه ميانگين نمره عملكرد مادران قبل از آموزش نيز (31/1±54/5) با نمره عملكرد پس از آموزش (96/1±73/18) تفاوت معني‌داري را نشان داد (001/0=P). ميانگين سنّ شروع غذاي كمكي در كودكان با شغل و تحصيلات و سنّ مادر و تعداد فرزندان ارتباط معني‌دار نداشت ولي ميانگين سنّ قطع شير مادر با رتبه تولد فرزندان اختلاف معني‌داري داشت (05/0=P)؛ همچنين ميانگين سنّ شروع قطره مولتي ويتامين با رتبه تولّد كودكان اختلاف معني‌داري داشت (002/0=P). نتيجه‌گيري: از آنجا كه شروع تغذيه تكميلي قبل از چهار ماهگي با بروز عفونت، سو تغذيه ، آلرژي و ... همراه است، آموزش صحيح مادران حايز اهميت است و بررسي مشكلات احتمالي در رابطه با شيردهي انحصاري كودك تا شش ماهگي ضروري است. واژه‌هاي كليدي: تغذيه كمكي؛ آگاهي؛ عملكرد؛ كودكان زير يك سال؛ مادران