نقدي بر آزادي و آزادانديشي در ادبيات ‏‏(با تاكيد بر ادوار گذشته شعر فارسي ‏‏از آغاز تا قرن هشتم)‏

A critique to Freedom and free-thinking in Literature ‎‎(Focusing on the past periods of Persian poems, from the ‎Beyinning up to the 8th century)‎

بدون شك در ذات هنر، اعتراض و مقاومت نهفته است، اما در آثار بسياري از اديبان گذشته ايران، ‏هنر اعتراض در حضيض است و رسالت اجتماعي شاعر ــ هنرمند در بهره‌گيري از هنر خويش جهت ‏احراز هويت و آزادي و اعتلاي فرهنگي جامعه چندان هويدا نيست و از آن‌جا كه هنرمندان ــ شاعران، ‏اغلب متناسب با خط مشي نظام‌هاي حكومتي مستبد زمانه عرضه هنر كرده‌اند، انديشه متعالي منبعث از ‏ديد نكته‌سنج و همسو با مصالح اجتماعي به عنوان يك عنصر اساسي در هنرشان تنك مي‌نمايد. آزادي ‏و آزادانديشي در هنر شاعرانه پيشين مفهومي ابتدايي داشته‌اند و حتي نهضت عرفاني كه خود نوعي ‏نهضت سياسي در حوزه‌هاي ادبي هم بود، تعبيري متفاوت از آن‌چه امروز از اين اصطلاحات رايج است، ‏ارايه داده‌اند است. با اين همه نگارنده بر اين باور است كه هر اثري كه مفهوم هنر را در خود نهفته ‏داشته باشد في‌نفسه از مصاديق آزادانديشي محسوب مي‌شود؛ زيرا در اين صورت مدينه فاضله‌اي در كنه ‏آن مطرح است كه حاصل گريز هنرمند از واقعيت موجود و حتي رويارويي با آن است.‏