بررسي كتاب مقدمه‌اي بر شناخت اسناد تاريخي

اسناد به مثابه منابع با ارزش تاريخي مورد توجه محققان و پژوهشگران و دانشجويان تاريخ قرار دارد. در بحث اهميت اين منابع و ميزان اهميت آن در بين اهل فن هيچ شبهه و ابهامي وجود ندارد. اما نكته قابل توجه اين است كه علي‌رغم همه تاكيدات ميزان استفاده از اسناد در تحقيقات، پروژه‌ها و پايان‌نامه‌ها محدود مي‌باشد و اهل پژوهش بر استفاده از ساير تحقيقات و منابع چاپي و حتي نسخ خطي را بر اسناد ترجيح مي‌دهند. فرضيه‌هاي زيادي را مي‌توان در اين مورد مطرح نمود: 1ـ آشنايي دانشجويان با آرشيو و اسناد آرشيوي محدود مي‌باشد. 2ـ قوانين آرشيوي در مراكز محدوديت‌هايي را در استفاده از اسناد ايجاد مي‌كند. 3ـ ميزان دروس گذاشته شده در اين مورد در رشته تاريخ در مقاطع مختلف كافي نمي‌باشد. 4ـ اساتيد به اندازه كافي با آرشيوها و اسناد آرشيوي آشنايي ندارند. 5ـ كار بر روي اسناد سخت و در عين حال زماني مي‌باشد كه با ذايقه دانشجويان همخواني ندارد. 6ـ ميزان آموزش داده در دانشگاهها با نيازها همخواني ندارد. 7ـ منابع درسي كافي براي آشنايي دانشجويان وجود ندارد. 8ـ انگيزه‌هاي لازم براي استفاده محققان و دانشجويان وجود ندارد. هر يك از سوالات مطرح در جاي خود واجد بحث و بررسي زيادي مي‌باشد كه در اينجا به آن نمي‌پردازيم اما با توجه به اين كه هم اكنون با وجود فوق ليسانس اسناد و مدارك تاريخي ودو واحد درسي در رشته دكتراي تاريخ، زمينه تدريس و استفاده از اسناد هر چند به صورت كم در تاريخ وجود دارد اما نكته اين جاست كه علي‌رغم وجود زمينه‌ها منابع درسي كافي در اين مورد وجود ندارد. بررسي منابع نشان مي‌دهد كه درباره استفاده از اسناد و مدارك تاريخي و تحليل آنها تعداد منابع ما كم مي باشدو بعد از گذشته كتاب درس خاصي از سوي سمت در مورد استفاده از اسناد منتشر نشده ، علي‌رغم اينكه اساتيد نامداري نيز مشغول به پژوهش و تدريس در دانشگاه مي‌پردازند. بحث ما در اين مقاله پرداختن به اين موضوع مهم و حياتي نيست بلكه قصد داريم تا يكي از مهمترين منابع موجود در اين زمينه كه با گذشت 38 سال از تاليف هنوز هم در زمره بهترين ها در نوع خود محسوب مي‌شود را معرفي و نقد كلي نماييم تا ضمن اشاره به زحمات بي‌شايبه مولف و تلاش وي در اين مورداهميت وجود منابه اين چنيني و نقص منابع موجود رايادآوري نماييم تا اهل فن با توجه به اهميت ويژه اسناد در تحقيقات تاريخي و مطرح شدن مجدد آن در رشته تاريخ به فكر تكمله اي بر آن باشند.