تحليل بسامدي درون‌مايه‌ها در دفتر سوم مثنوي

Frequency Analysis of themes in the third Book of Masnavi

مثنوي كتابي عظيم مشحون از معاني متكثر و انديشه‌هايي متنوع است كه خواننده را در تلاطم امواج پي‌درپي خود غرقه و مبهوت مي‌سازد. بهمين سبب و به دليل درنگ مكرر مخاطب در پاگردهاي ابيات مثنوي، معمولاً جهات اصلي انديشه و اهداف كلّي كتاب مخفي مانده، خواننده از درك كلان فكرهاي اين كتاب مستطاب فرومي‌ماند. در اين مقاله تلاش شده است تا اين كلان فكرها در دفتر سوم مثنوي با روش تحليل بسامدي درون‌مايه‌ها مشخص گشته، حكايت‌هايي كه به شكل منظومه‌هايي مرتبط با هم براي القاي يك درون‌مايه مشترك توسط شاعر بكار گرفته شده به صورت شماتيك عرضه و نتايج آن تحليل گردد.

Masnavi is a grand oeuvre filled with a variety of meanings and multiplicity of ideas that drowns and bewilders the reader in the perpetual turbulence of its waves. For this reason and for the repeated hesitation and reflection of the reader in every turn of the couplets of Masnavi, the main directions of thought and the general purpose of the book remains usually hidden and the reader is incapable of grasping the grand thoughts of this literary masterpiece. In this article attempt is made to first specify the themes in the third book of Masnavi, using the frequency analysis approach, and second to present schematically anecdotes employed by the poet in the form of interconnected lyrics to induce one common theme and finally to analyze the results drawn from them.