ساختارشناسي تطبيقي داستان رستم و اسفنديار در نهايهالارب و شاهنامه

A Comparative Structural Study of Rostam and Esfandiar In Nihayatu’l -irab and Shah-name

اين مقاله به بررسي تطبيقي ساختار داستان رستم و اسفنديار به روايت ابن مقفع در نهايه‌الارب و فردوسي در شاهنامه بر اساس ديدگاه هانزن (بررسي و مقايسه در دو سطح كلي و جزيي) مي پردازد. بدين منظور نخست روايت هاي مشابه با روايت ابن مقفع و فردوسي گردآوري شده و به تفاوت بنيادين اين روايت ها، يعني زردشتي بودن يا نبودن رستم، پرداخته شده است. پس از آن، ساختار داستان ها در دو سطح كلي و جزيي مورد بررسي قرار گرفته و اين نتيجه حاصل شده است كه روايت ابن مقفع روايتي تاريخي با ساختاري پيوسته است كه در شاهنامه به چند داستان تقسيم شده است، اما روايت فردوسي داستاني هنري و شاعرانه است.

This article aims at a comparative study of the structure of “Rostam and Esfandîâr" legend, based on Hansenʹs theory, as narrated by Ibn Moqaffa’, in Nihayatu’l -irab and Ferdowsi, in Shah-name. Accordingly first the narratives analogous to those of Ibn Moqaffa’, and Ferdowsi have been compiled while probing into the basic dissimilarities between them, like Rostam ʹs Zoroastrian faith or otherwise . Next, the structures of these stories have been analyzed at a general and specific level, according to Hansen. In conclusion, Ibn Moqaffaʹs narrative is found to be a historical one with a continual structure, whereas in the case of Shah-name, being an esthetically poetic narrative, it has been subdivided into a few episodes.