بررسي اثر‌بخشي ارتقاي روابط بر بهبود راهبردهاي مقابله‌اي زناشويي

A study on the effectiveness of relationship enhancement on marital coping strategies

زمينه و هدف: ارتقاي روابط يكي از شيوه‌هاي آموزش مهارت‌‌هاي زندگي زناشويي است و مي‌تواند بر نحوه مقابله زوج‌ها با تنش‌هاي زندگي تاثيرگذار باشد. هدف اين پژوهش، تعيين تاثير ارتقاي روابط بر بهبود راهبردهاي مقابله زناشويي زوجين بود. مواد و روش‌ها: روش پژوهش نيمه تجربي از نوع پيش آزمون- پس‌آزمون با گروه شاهد بود. جامعه پژوهش شامل كليه مراجعان مركز جامع پزشكي و مشاوره اصفهان در سال 1387 بودند. نمونه مورد مطالعه 24 زوج بود كه از بين داوطلبين شركت در پژوهش، به صورت تصادفي انتخاب و در دو گروه آزمايش (13 زوج) و شاهد (11 زوج) به طور تصادفي جايگزين شدند. برنامه ارتقاي روابط در 8 جلسه بر روي گروه آزمايش انجام شد. داده‌هاي حاصل از پرسش‌نامه راهبردهاي مقابله‌اي زناشويي با آزمون تحليل كواريانس مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌ها: نتايج پژوهش نشان داد كه ارتقاي روابط باعث كاهش نمرات آزمودني‌ها در راهبردهاي مقابله‌اي تعارض، خود سرزنش‌گري، خود محوري و اجتناب (01/0 > P) و افزايش نمرات راهبرد مقابله سازنده شده است (01/0 > P). نتايج پي‌گيري پس از يك ماه نشان داد كه بين گروه آزمايش و شاهد در نمرات راهبردهاي مقابله‌اي تفاوت وجود دارد و اثر بخشي ارتقاي روابط بعد از يك ماه باقي‌مانده است (001/0 > P). نتيجه‌گيري: يافته‌هاي اين پژوهش اطلاعات مفيدي را در زمينه آشنايي با شيوه‌هاي ارتقاي روابط و راهبردهاي مقابله‌اي زناشويي و نحوه تغيير و ارتقاي آن براي مشاوران فراهم مي‌نمايد. در الگو‌هاي مشاوره زناشويي مي‌توان از شيوه ارتقاي روابط براي بهبود راهبردهاي مقابله‌اي زوجين و كاهش تعارض زناشويي استفاده نمود.

Aim and Background: Relationship enhancement is one of the life skill training programs and it could effect on couples coping styles with life tensions. This study aimed to investigate the effect of relationship enhancement on improving marital coping strategies of couples in Isfahan, Iran. Methods and Materials: The design of this study was quasi-experimental with pretest, posttest and control groups. The research population consists of the couples who referred to Comprehensive Medical and Counseling Center in Isfahan, Iran in 2008. 24 couples who leaved at least two years together and were not in divorce stage were randomly selected and randomized in two experimental (13 couples) and control (11 couples) groups. Relationship enhancement was administrated in 8 sessions for the experimental group. The data of the marital coping inventory (MCI) was analyzed by covariance analysis. Findings: The result showed that relationship enhancement effectively led to decrease the marital conflict, introspective self-blame, and self-interest, marital avoidance strategies and increase the positive approach strategy. The results of follow up after a month showed that there was differences between experimental and control groups considering the scores of marital coping strategies and its dimensions (P < 0.01). The efficacy of relationship enhancement had been remained after a month. Conclusions: Results provided useful information for counselors and psychotherapists about relationship enhancement program and marital coping strategies and the ways of manipulation of these strategies. Relationship enhancement (RE) may be implicated for improving of marital coping strategies and decreasing marital conflict in couple therapy.