شناسايي تنوع آرايش جوي در ورد سپهر مياني و اندركنش الگوهاي همديد موثر بر ايران

Recognition of variety of the atmospheric configuration at mid- troposphere and the interaction between effective synoptic patterns over Iran

در اين پژوهش، آرايش گردشي جو در تراز 500 هكتوپاسكال با استفاده از داده‌هاي روزانه ارتفاع ژيوپتانسيل ساعتGMT12 پايگاه داده‌(NCEP/NCAR) و با تفكيك مكاني 5/2×5/2 درجه قوسي در يك دوره زماني 55 ساله شامل 20089 روز از اول ژانويه سال 1951(يازدهم دي‌ماه 1329) تا 31 دسامبر سال 2005 (دهم دي‌ماه 1384) بررسي گرديد. ابتدا براي تحليل آرايش فضايي و نحوه تعامل اين الگوها، ميانگين ارتفاع ژيوپتانسيل ساعتGMT12 براي تمام روزهاي تقويم خورشيدي محاسبه گرديد. آنگاه، يك تحليل خوشه‌اي پايگاني انباشتي به روش ادغام «وارد» بر روي اين مقادير انجام گرفت. بر پايه اين تحليل آشكار گرديد كه پنج آرايش گردشي در قالب دوره هاي سرد، گذار و گرم در نيمكره شمالي قابل تشخيص است. آرايش گردشي دوره سرد سال در مجموع، تضعيف حداكثري پرفشار جنب حاره و سيطره بادهاي غربي همراه با امواج بلند رزباي را بر ايران آشكار مي‌سازد. آرايش گردشي دوره گرم سال نيز اوج كنش پرفشار جنب حاره و حاكميت اين سامانه را بر ايران نشان مي‌دهد.