حدود اطاعت از امام(ع) و فقيه با رويكردي بر آراي امام خميني(س)

اهميت و لزوم بررسي حدود وجوب اطاعت از فقيه واضح است. از آنجا كه مرز اطاعت از فقيه فروتر از امام(ع) است. تعيين حدّ اطاعت از امام نيز ضروري است. از قدما و متاخرين كتاب يا رساله‌اي در اين موضوع به جاي نمانده است. نهايت اين است كه مي‌توان از فتاواي آنان به نظراتشان دست يافت. آنچه دور از انتظار است عدم بررسي موضوع از سوي آن دسته از فقهاي بزرگ متاخر است كه رساله مستقلي در موضوع ولايت فقيه دارند. آنان كه از مصاديق ولايت همچون ولايت بر فتوا، قضا، امور عامّه، امور حسبيه و مانند آن به صورت استدلالي و مستوفي بحث كرده‌اند اما از وجوب اطاعت يا بحثي نشده يا به صورت اشاره بحث شده است. نگارنده بر اين عقيده است كه اگرچه اصل وجوب اطاعت از امام‌(ع) يا فقيه به نظر فقها قطعي است ولي ادله نيابت عامه كه مستند آنان نسبت به فقيه است دلالت بر وجوب اطاعت ندارد و اين نكته را مي‌توان از سخنان صاحب جواهر و معدودي از فقها استفاده كرد. آري مي‌توان به حكم عقل اصل و حدود آن را نسبت به فقيه معلوم كرد. در اين نوشتار با رويكردي به آراي امام ابتدا حدود وجوب اطاعت از امام (ع) را بررسي كرده و سپس وارد بحث وجوب اطاعت از فقيه مي‌شويم.