نقش واسطه‌اي ادراك طردشدگي در محيط كار در رابطه بين مبادله رهبر-عضو با رفتارهاي انحرافي و بهزيستي روان‌شناختي

Mediating role of workplace exclusion in the relationship of leader-member exchange (LMX) with workplace deviance and psychological well-being

مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسي نقش واسطه‌اي ادراك طردشدگي در محيط كار در رابطه بين مبادله رهبر-عضو با رفتارهاي انحرافي و بهزيستي روا‌‌ن‌شناختي بود. روش: نمونه اين پژوهش شامل 294 نفر از كاركنان يك شركت صنعتي بود كه به روش تصادفي طبقه‌اي انتخاب شدند. از اين تعداد 84% مرد بودند و ميانگين سن آنها نيز 35 سال بود. شركت‌كنندگان در پژوهش پرسشنامه‌هاي مبادله رهبر-عضو (گراين و يوهل-بين، 1995)، ادراك طردشدگي در محيط كار (هيتلان و نويل، 2009)، رفتارهاي انحرافي در محيط كار (بنت و رابينسون، 2000) و بهزيستي روان‌شناختي (ريف، 1994) را تكميل نمودند. ارزيابي الگوي پيشنهادي از طريق الگويابي معادلات ساختاري (SEM) و با استفاده از نرم‌افزارهايSPSS ويراست 18 و AMOS ويراست 18 انجام گرفت. جهت آزمون اثرهاي واسطه‌اي در الگوي پيشنهادي از روش بوت استراپ استفاده شد. نتايج: يافته‌ها حاكي از برازش خوب الگوي پيشنهادي با داده‌ها بودند. نتايج همچنين نشان دادند كه روابط مطلوب ميان رهبر و كاركنانش موجب كاهش ادراك طردشدگي در محيط كار مي‌شود كه اين خود كاهش رفتارهاي انحرافي در محيط كار و افزايش سطح بهزيستي ‌روان‌شناختي افراد را به دنبال دارد. نتيجه‌گيري: تلاش مديران و سرپرستان براي برقراري تعاملات مطلوب با كاركنان مي‌تواند منجر به افزايش سطح سلامت روان و بهزيستي روان‌شناختي و كاهش ادراك طردشدگي و رفتارهاي انحرافي در آنان ‌شود.

Introduction: The purpose of this study was to investigate the mediating role of workplace exclusion in the relationship of leader-member exchange (LMX) with workplace deviance and psychological well-being. Method: The sample consisted of 294 employees of an industrial company who were selected by stratified random sampling method. Of this sample 84% were men and average age was 35 years. Participant completed LMX (Graen & Uhl- Bien, 1995), Workplace Exclusion (Hitlan & Noel, 2009), Workplace Deviance (Bennet & Robinson, 2000), and Psychological Well-being (Ryff, 1994) Scales. Fitness of the proposed model was examined through structural equation modeling (SEM), using SPSS-18 and AMOS-18 software packages. The indirect effects were tested using bootstrap procedure in SPSS Macro program for mediation effect. Results: Findings indicated that the proposed model fit the data properly. The results also supported the mediating role of workplace exclusion in the relationship of leader-member exchange (LMX) with workplace deviance and psychological well-being. Conclusion: This research suggests that there is a strong need to make employees feel included within the workplace.