بررسي تاثير كلسي‌تريول بر سطح گلوكز و انسولين بيماران مبتلا به ديابت نوع 2

Effects of treatment with oral calcitriol on plasma glucose and insulin levels in non-insulin dependent diabetes mellitus patients

سابقه و هدف: ديابت شيرين يكي از بيماري‌هاي متابوليكي است كه با افزايش قند خون، اختلال در متابوليسم كربوهيدرات‌ها، چربي‌ها، پروتيين‌ها و كمبود نسبي يا مطلق انسولين همراه است. ديابت نوع 2 با اختلال عملكرد سلول‌هاي بتاي پانكراس، كاهش حساسيت به انسولين و التهاب سيستميك همراه است. شواهدي مبني بر نقش ويتامين D در حفظ تحمل گلوكز و ترشح طبيعي انسولين وجود دارد. اين مطالعه با هدف بررسي اثر كلسي‌تريول بر سطح گلوكز و انسولين در بيماران مبتلا به ديابت نو ع 2 انجام گرفت. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه 70 بيمار مبتلا به ديابت نوع 2 به مدت 12 هفته در دو گروه مداخله و شاهد تحت بررسي قرار گرفتند. بيماران گروه مداخله روزانه 5/0 ميكروگرم (دو كپسول 25/0 ميكروگرمي) كلسي‌تريول و گروه شاهد روزانه 2 كپسول دارونما دريافت كردند. در ابتداي مطالعه، هفته 6 و هفته 12 نمونه خون ناشتا گرفته شد و سطح قند خون، انسولين، و هموگلوبين گليكوزيله اندازه‌گيري شد. يافته‌ها‌: سطح قند خون ناشتا در هفته‌هاي صفر و 6 و 12 در گروه مداخله تغييرات قابل ملاحظه‌اي نداشت. اما در گروه شاهد، قند خون ناشتا به ميزان قابل توجهي افزايش يافت (03/0P=). همچنين افزايش معني‌داري در سطح انسولين سرم در هر دو گروه مداخله و شاهد مشاهده شد (به ترتيب P برابر 002/0 و 0002/0). در گروه مداخله و شاهد، ميانگين HbA1C‌ در هفته 12 نسبت به هفته صفر افزايش معني‌داري نشان داد (به ترتيب P برابر 013/0 و 0004/0). مقاومت به انسولين در هر دو گروه افزايش يافت (به ترتيب P برابر 023/0 و 0001/0). شاخصHOMA-%B كه فعاليت سلول‌هاي بتا را نشان مي‌دهد، در گروه شاهد بدون تغيير باقي ماند، اما در گروه مداخله به ميزان معني‌داري افزايش يافت (009/0P=). نتيجه گيري: دريافت روزانه 5/0 ميكروگرم كلسي‌تريول در بيماران ديابتي تاثيري بر كاهش قند خون ناشتا ندارد، اما مي‌تواند از افزايش بيشتر آن جلوگيري كند. همچنين، مصرف مكمل ويتامين D اثري بر كاهش مقاومت به انسولين ندارد، اما موجب افزايش عملكرد سلول‌هاي بتاي پانكراس و در نتيجه، افزايش ترشح انسولين مي‌‌شود.