شوق و اشتياق در عين وصل در احوال عرفاني

شوق يكي از احوال عرفاني است كه در غيبت معشوق پديد مي‌آيد و در حضور او بايد از بين برود. در متون منظوم و منثور عرفاني، تداوم شوق در عين وصل نيز ديده مي‌شود. برخي از عرفا عقيده دارند در وقت وصال و حضور معشوق، شوق افزون و به اشتياق تبديل مي شود. تداوم شوق يا تبديل آن به اشتياق در حضور معشوق، ناشي از بي‌پايان‌بودن سيرفي‌اللّه، بي كرانه بودن جمال معشوق، محدوديت ظرفيّت عاشق و خوف از زوال وصال مي‌تواند باشد. معشوق هزاران جلوه دارد و عاشق در هر منزل به وصال جلوه‌‌اي از جمال او مي‌رسد؛ لذا نسبت به يك جلوه واصل، ولي نسبت به جلوه‌‌هاي ديگر مشتاق محسوب مي‌شود. نياز مداوم عاشق به معشوق و بي‌نيازي معشوق نيز سبب تداوم شوق در حضور معشوق مي‌شود. با پايان يافتن «سير الي‌اللّه»، «سير في‌اللّه» آغاز مي‌شود كه به دليل بي كرانه بودن جمال و جلال معشوق، اين سير پاياني ندارد، لذا وصال كامل در مقام «سير في‌اللّه» هيچ ‌وقت حاصل نمي‌شود و عاشق هميشه مشتاق باقي مي‌ماند