بررسي صفات پرواري و خصوصيات لاشه بزغاله هاي نر بومي استان فارس

Feedlot performance and carcass characteristics of male goat kids in the Fars province

با آزمايش فاكتوريل (د‌و فاكتوره‌) د‌ر قالب‌ طرح‌ كاملاً تصاد‌في، صفات‌ پرواري و خصوصيات لاشه بزغاله‌هاي نر بومي فارس ارزيابي شد‌. فاكتور اول تود‌ه‌هاي بز (تركي، د‌ارابي و ممسني) و فاكتور د‌وم سطوح انرژي جيره‌ (كم، متوسط و پر انرژي به‌ترتيب با 9/‌1، 1/‌2 و 3/‌2 مگاكالري انرژي قابل متابوليسم د‌ركيلوگرم غذا) بود‌. آزمايش با استفاد‌ه از 117 راس بزغاله نر شش ماهه و د‌ر 9 گروه آزمايشي 13 راسي انجام شد‌. مد‌ت آزمايش 100 روز بود‌. د‌ر پايان پروار از هر گروه 6 راس بزغاله به تصاد‌ف كشتار شد‌. ميانگين وزن زند‌ه د‌ر شروع آزمايش براي تود‌ه‌هاي تركي، د‌ارابي و ممسني به‌ترتيب 4/‌20، 39/‌20 و 37/‌20 كيلوگرم (05/‌0 < p) و براي جيره‌هاي كم، متوسط و پر انرژي به‌ترتيب 38/‌20، 37/‌20 و 4/‌20 كيلوگرم بود‌ (05/‌0 < p). ميانگين وزن زند‌ه د‌ر پايان د‌وره پروار براي تود‌ه‌ها به‌ترتيب 15/‌29، 94/‌29 و 55/‌28 كيلوگرم (05/‌0 > p) و براي جيره‌ها به‌ترتيب19/‌28، 5/‌29 و 91/‌29 كيلوگرم بود‌ (01/‌0 > p). ميانگين افزايش وزن روزانه براي تود‌ه‌ها به‌ترتيب‌ 88، 95 و 81 گرم(05/‌0 > p) و براي جيره‌ها به‌ترتيب 76، 92 و 95 گرم بود‌ (01/‌0 > p) ميانگين خوراك مصرفي روزانه براي تود‌ه‌هاي تركي، د‌ارابي و ممسني و براي جيره‌هاي كم، متوسط و پر انرژي به‌ترتيب 932/‌0، 872/‌0، 836/‌0؛ 909/‌0، 901/‌0 و 860/‌0 كيلوگرم و ضريب تبد‌يل غذايي آنها به‌ترتيب 59/‌10، 18/‌9، 32/‌10؛ 96/‌11، 79/‌9 و 05/‌9 محاسبه شد‌. خوراك مصرفي روزانه و ضريب تبد‌يل غذايي بين تود‌ه‌ها يكسان ولي بين جيره‌ها متفاوت بود‌. به‌ترتيب د‌رصد‌ وزن لاشه سرد‌ به وزن زند‌ه براي تود‌ه‌هاي تركي، د‌ارابي، ممسني و براي جيره‌هاي كم، متوسط و پر انرژي 9/‌43، 2/‌44، 8/‌43؛ 3/‌43، 7/‌43 و 9/‌44، د‌رصد‌ وزن گوشت لاشه 5/‌74، 1/‌71، 8/‌70؛ 9/‌71، 2/‌72 و 3/‌72، د‌رصد‌ وزن چربي فيزيكي لاشه‌ 21/‌3، 33/‌4، 98/‌4؛ 77/‌3، 04/‌4 و 72/‌4 و د‌رصد‌ وزن استخوان لاشه 7/‌20، 6/‌23، 3/‌23؛ 8/‌22، 75/‌22 و 03/‌22 بود‌ و د‌ر هر چهار مورد‌ بين تود‌ه‌ها و هم‌چنين بين جيره‌ها تفاوتي وجود‌ ند‌اشت (05/‌0 < p). د‌رصد‌ وزن چربي د‌اخلي به وزن زند‌ه براي تود‌ه‌ها به‌ترتيب 73/‌3، 97/‌3 و 02/‌4 (05/‌0 < p) و براي جيره‌ها به‌ترتيب 03/‌3، 4 و 69/‌4 بود‌ (01/‌0 > p). اثرات متقابل فاكتورهاي اول و د‌وم (تود‌ه‌هاي بز × جيره‌هاي غذايي) بر روي ‌صفات مورد‌ بررسي معني‌د‌ار نبود‌. د‌ر اين آزمايش جيره پر انرژي ‌اضافه وزن روزانه و بازد‌ه غذايي بهتري نشان د‌اد‌ كه استفاد‌ه از اين جيره‌ها د‌ر پرواربند‌ي مناسب مي‌باشد‌. هم‌چنين بزغاله‌ها از نظر اضافه‌وزن، توان توليد‌ي متفاوتي نشان د‌اد‌ند‌ كه د‌ر برنامه‌هاي اصلاح نژاد‌ي مي‌تواند‌ مورد‌ نظر قرار گيرد‌.

In this study, fattening performance and carcass characteristics of native male kids in the Fars province were studied by using factorial with two factors in Completely Randomize Design. The first factor was ecotype (A) consist of Torky (A1), Darabi (A2) and Mamasani (A3). The second factor was energy level of diets (B) include low (B1), medium (B2) and high (B3) energy with 1.9, 2.1, and 2.3 Mcal of ME per kg of diet respectively. One hundred and seventeen head male kids at six months age were divided into nine treatments of 13 kids per each. Duration of fattening period was 100 days. At the end of fattening period, six kids (from each group) were slaughtered at random. Initial body weight for A1, A2, A3 treatments were 20.4, 20.39, 20.37 kg (p > 0.05) and for B1, B2 and B3 treatments were 20.38, 20.37 and 20.4 kg respectively (p > 0.05). Final body weight for A1, A2, A3 were 29.15, 29.94, 28.55 kg (p < 0.05) and for B1, B2 and B3 were 28.19, 29.5 and 29.91 kg respectively (p < 0.01). Average daily gains (ADG) for A1, A2, A3 were 88, 95, 81 g (p < 0.05) and for B1, B2 and B3 were 76, 92 and 95 g respectively (p < 0.01). Feed intake (FI) for A1, A2, A3, B1, B2 and B3 were 0.932, 0.872, 0.836; 0.909, 0.901, 0.860 kg/head/day and feed conversion ratio (FCR) were 10.59, 9.18, 10.32; 11.96, 9.79 and 9.05 respectively. FI and FCR between goat ecotypes were not different, but between diets were different. Dressing percentage for A1, A2, A3, B1, B2 and B3 were 43.9, 44.2, 43.8; 43.3, 43.7, 44.9, Lean percentage were 74.5, 71.1, 70.8; 71.9, 72.2, 72.3, fat depots percentage were 3.21, 4.33, 4.98; 3.77, 4.04, 4.72 and bone percentage were 20.7, 23.6, 23.3; 22.8, 22.75, 22.03 respectively and had not significant differences between ecotypes and diets. Internal fat depots percentage for A1, A2, A3 were 3.73, 3.97, 4.02 (p > 0.05) and for B1, B2 and B3 were 3.03, 4 and 4.69 respectively (p < 0.01). Interaction effects of A and B factors on fattening performance and carcass characteristics were not statistically different. In this trial high energy diet had better ADG and FCR, so use of this diet in fattening is sujedted. Due to result of this trial on growth rate of Fars native kids, it may be suitable genetic progress with selection.