شناسايي ابعاد معلم اثربخش و اعتبار سنجي مولفه‌هاي آن توسط دبيران دوره متوسطه شهر ياسوج

Identifying Dimensions of Effective Teacher and Validating its Components by High School Teachers in Yasooj

هدف پژوهش حاضر شناسايي ابعاد معلم اثربخش و اعتبار سنجي مولفه‌هاي آن توسط دبيران دوره متوسطه شهر ياسوج و روش آن، تحليلي ـ توصيفي است. بدين صورت كه در بخش اول با تحليل اسنادي، ابعاد معلم اثربخش و مولفه‌هاي آن شناسايي و در بخش دوم با روش توصيفي از نوع پيمايشي به اعتبار سنجي آنها پرداخته شده است. جامعه آماري در بخش اول، كليه آرا نظري و نتايج پژوهشي مكتوب صاحب نظران شاخص پيرامون ابعاد معلم اثربخش و مولفه‌هاي مطرح در آنها است. بخش دوم جامعه آماري نيز همه دبيران دوره متوسطه شهر ياسوج در سال تحصيلي90 ـ 1389 را در بر مي‌گيرد (740 N=) كه با استفاده از جدول كرجسي و مورگان تعداد 252 نفر نمونه براي آن برآورد و با استفاده از روش نمونه‌گيري طبقه‌اي تصادفي انتخاب شده‌اند. ابزار پژوهش دربخش اول، فرم‌هاي فيش برداري و در بخش دوم، پرسشنامه محقق ساخته مبتني بر ابعاد و مولفه‌هاي استخراجي از ديدگاه صاحب نظران گوناگون است كه روايي صوري و محتوايي آن پس از مطالعه توسط متخصصان دانشگاهي تاييد شده است. پايايي پرسشنامه نيز طي محاسبه ضريب آلفاي كرانباخ برابر با 90/0 است. اولويت بندي ابعاد معلم اثربخش به ترتيب شامل ابعاد شخصيتي، ارزشيابي، تدريس و مديريت كلاس درس مي‌شود. يافته‌هاي جانبي نشان مي‌دهد كه دبيران زن به طور معناداري به بُعد ارزشيابي معلم اثربخش توجه ويژه داشته‌اند و بر حسب متغير سابقه خدمت، تفاوت معناداري نيز مشاهده نشد.

This study aimed to identify dimensions of effective teacher and validate its components by high school teachers in yasooj. This is a descriptive-analytical study. In the first part, dimensions of effective teacher and its components were identified using document analysis. In the second part, a descriptive research was done for its validation. In the first part, all written theoretical idea and research literature related to dimensions of effective teacher and its components were explored without sampling. In the second part, 252 high school teachers in Yasooj in academic year of 2010–2011 were selected through stratified random sampling using Krejcie and Morgan’ table. Research instruments were note sheets (in the first phase) and a researcher-made questionnaire based on the experts’ viewpoints. Academic members confirmed its content validity and face validity. Its Cronbachʹs alpha was 0.90. The most important factors of effective teachers were the ones dealing with personality, evaluation, teaching, and classroom management respectively. Other findings showed that female teachers focused more on the evaluation dimension of the effective teacher and there was no significant difference based on the teaching experience.