بررسي نقش گذار جمعيتي در تغييرات جامعه شناختي خانواده

چكيده مساله مورد تبيين نقش گذار جمعيتي در تغييرات جامعه شناختي خانواده بود. آيا ساختار خانواده در مراحل مختلف گذار جمعيتي متفاوت است؟ از تيوري گذار جمعيتي اول و دوم به عنوان چارچوب نظري پژوهش استفاده شد. براي آزمون تجربي پژوهش از داده‌هاي ثانويه پيمايش جهاني ارزش‌ها و صندوق جمعيت سازمان ملل براي 50 كشور استفاده شد. نتايج نشان داد كه ساختار خانواده در كشورها بر اساس مراحل گذار جمعيتي متفاوت است. كشورهايي مانند مالي، بوركينافاسو، عراق، زامبيا و ... كه در مراحل ابتدايي گذار جمعيتي اول هستند خانواده‌گرايي در بين آن‌ها زياد و نگرش نسبت به ازدواج و تشكيل خانواده در آن‌ها مثبت است، اما در كشورهايي كه در مرحله دوم گذار جمعيتي هستند مانند سويد، فنلاند، فرانسه و ... خانواده‌گرايي پايين و نگرش نسبت به ازدواج و تشكيل خانواده منفي است. روند تغييرات ازدواج و نگرش نسبت به خانواده و ازدواج در كشورهايي مانند ايران، تركيه، مصر، مالزي و ... نشان مي‌دهد كه نقش عوامل فرهنگي و به‌ويژه آموزه‌هاي اسلامي در خانواده‌گرايي و تشكيل خانواده مهم است. بنابراين، روند گذار جمعيتي دوم تك خطي نيست و بر حسب ساختار فرهنگي كشورها متفاوت است.