عقل جزيي و كلي در انديشه مولانا تحليلي موضوعي با نظر به كتاب مثنوي معنوي

Partial and Universal Intellect in Moulana’s thought Subject Analysis with regard to MasnaviMaanavi

مولانا هم از عقل جزيي و هم از عقل كلي يادكرده است. علاوه براين، وي عقل كلي را هم از منظر معرفت‌شناسانه و هم از منظر هستي‌شناسانه بررسي كرده است. اين‌كه هر كدام از سه معناي فوق‌الذّكر چه جاي‌گاهي در انديشه بشري دارد و چه نسبتي ميان آن‌هاست، دو موضوع مستقل بشمار مي‌رود كه اين نوشتار درصدد است آن‌ها را در انديشه مولانا تحليل كند. در اين خصوص از ديدگاه‌هاي افلاطون پيرامون «ديانويا» (عقل جزيي) و « نوس» (عقل كلي) و نسبت اين دو با انسان، جهان و خدا نيز كمك گرفته شده است.

Moulana has mentioned both partial and the universal intelligence. In addition he has examined the universal intelligence both from the standpoint of epistemology and ontology. The standpoint of each faculty in man’s thought and the relationship between them considered as separate entities is further investigated in Moulana’s thought. Accordingly this article made use of Plato’s views regarding dianoia (partial intelligence) and nous (universal intelligence) and their relation with man, world, and God.