ابعاد و تحليل حقوق شهروندي؛ راه كارهايي براي تربيت و آموزش حقوق شهروندي

Dimensions and Analysis of Civil Rights; Education and Training Solutions for Civil Rights

اساساً حقوق شهروندي بر سه اصل حقوق مدني، حقوق سياسي و حقوق اجتماعي بنيان نهاده شده و از اركان اصلي حقوق بشر محسوب مي‌شود. شهروند در جوامع دموكراتيك به افرادي اطلاق مي‌شود كه تابعيت كشوري را دارا مي‌باشند و به تبع اين وابستگي از حقوق و مزايايي برخوردار مي شوند كه در قانون اساسي و ساير قوانين عادي در آن كشور به تصويب رسيده است. شهروندي به‌عنوان يك پايگاه و نقش اجتماعي مدرن فراگير، مجموعه‌اي به هم پيوسته از حقوق و وظايف برابر همگاني ناظر بر احساس تعلق اجتماعي به جامعه و موثر در مشاركت همگاني فارغ از تعلّقات نژادي، قومي، طبقاتي، فرهنگي و مذهبي است. حقوق شهروندي كه مبتني است بر قرارداد متقابل اجتماعي و يك سلسله حقوق متقابل «دولت بر مردم» و «مردم بر دولت» و به‌عنوان يك احساس مشترك عمومي نسبت به هويت ملي و اجتماعي با موانع و مشكلاتي همراه است. موانع و مشكلات اجراي حقوق شهروندي در ايران، بيش از هر عوامل معطوف به عدم تبيين جايگاه حقوق شهروندي، فقدان آموزش حقوق شهروندي و عدم نهادينه شدن آن در لايه‌هاي متعدد اجتماعي است. اين نوشتار به بررسي عوامل ياد شده و ارايه راهكارهاي اجرايي حقوق شهروندي مي‌پردازد.

In general, citizenship right is defined in terms of three principles of civic, political and social rights. These rights are considered to be the main constituents of human rights. Citizens in democratic societies enjoy the rights and privileges granted to the citizens by the constitution, civil law and other social rules and regulations. Citizenship as a status and modern social role is composed of an interdepended collection of inclusive equal rights and duties, social belonging, the enjoyment of justice and equal protection of law irrespective of the race, ethnicity, class, culture and religion. Problems and obstacles accompanying the administration of the rights of citizenship in Iran, are more than anything else, obscurity surrounding the citizenship status, unfamiliarity of citizens of their rights and obligations, the lack of opportunity to train and educate citizens of their civil rights and finaly internalization of these rights by individuals in various layers of society. This article explores factors serving as obstacles to the citizen’s awareness of their civil rights and then offers viable procedural approaches to the realization and administration of civil rights