مقايسه اثربخشي شناخت درماني و آرام‌سازي عضلاني بر اضطراب امتحان

The effect of cognitive and relaxation therapy on student’s test anxiety

زمينه: اضطراب امتحان يكي از علت‌هاي ناكامي دانش‌آموزان در تحصيلات مدرسه‌اي است. اين مشكل در ميان دانش‌آموزان پيش‌دانشگاهي به‌علت شرايط خاص كنكور، وضعيت نامطلوب‌تري دارد. به‌كارگيري شيوه‌هاي روان‌درماني به‌منظور كاهش اضطراب امتحان، مطلوب فراگيران و اولياي مدارس است. هدف پژوهش حاضر، مقايسه كارايي شناخت درماني و آرام‌سازي عضلاني در كاهش اضطراب امتحان داوطلبان كنكور بود. روش‌ها: نمونه‌ها تعداد 90 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر (به سهم برابر) بودند كه از ميان افراد داراي اضطراب بالا به شيوه نمونه‌گيري تصادفي انتخاب و در گروه‌هاي 15 نفري به‌طور تصادفي انتصاب شدند. روش پژوهش، آزمايشي و طرح پژوهش پيش آزمون-پس آزمون با گروه كنترل بود. براي سنجش اضطراب از آزمون اضطراب امتحان قاسم‌زاده (1375) استفاده شد. يافته‌ها: تفاوت تاثير شناخت درماني و آرامش عضلاني در كاهش اضطراب امتحان معنادار نبود. ميانگين نمرات اضطراب آزمودني‌هاي دو روش درماني فوق در مقايسه با گروه شاهد، كاهش معناداري را نشان دادند. همچنين آزمون تحليل دو عاملي فرضيه اثر متقابل جنسيت و روش‌هاي درماني را تاييد كرد. ميزان شدت اضطراب در دو جنس متفاوت بود و اين تفاوت، ميزان بالاي اضطراب در دختران را بيان مي‌كند. نتيجه‌گيري: دو روش درماني شناخت درماني و آرامش عضلاني مي‌توانند اضطراب امتحان را كاهش دهند هرچند ميزان اثربخشي اين دو روش تفاوتي با هم ندارد. ميزان شدت اضطراب امتحان در دختران بيش از پسران است.

Background: Test anxiety is one of the major causes of students’ academic failure. This problem would be more salient for pre-university students as they are highly engaged with university entrance exam. Psychotherapy can be supposed as a desired method of reducing test anxiety for students and their parents. The purpose of this study was to compare the effectiveness of cognitive and relaxation therapy in reducing student’s test anxiety. Methods: Among 90 high school students (45 boys and 45 girls) with high test anxiety level 30 were randomly selected and randomly assigned to two equal groups of experimental and control ones (each group consisted of 15 subjects). The method of the study was experimental and the research design was pretest-posttest with control group one. Anxiety Inventory (developed by Ghasemzadeh, 1998) was used as the tool for data gathering. Results: There was no meaningful difference between two therapeutic methods in reducing test anxiety; however, both methods were meaningfully effective in reducing student’s test anxiety. Furthermore, interactional effect of sex and two therapy methods was meaningful. In addition, findings also indicated that there was a gender difference in test anxiety. Females were more intensively experiencing this problem. Conclusion: Although there is no meaningful difference between cognitive therapy and relaxation method in reducing test anxiety, both methods can significantly reduce test anxiety.