اثر تنش يخ زدگي بر گياه بنفشه (Viola gracilis L.) تحت شرايط آزمايشگاهي

Effect of freezing stress on viola (Viola gracilis L.) under laboratory conditions

اين مطالعه با هدف بررسي تحمل به يخ‌زدگي گياه بنفشه (Viola gracilis L.) در شرايط كنترل شده و به صورت طرح كاملاً تصادفي با شش تكرار در دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد در سال 1387 انجام شد. به اين منظور گياهان پس از كشت و رشد در خزانه در اواسط پاييز و خوسرمايي در شرايط طبيعي در طول پاييز، در مرحله 5- 7 برگي با قرار گرفتن در فريزر ترموگراديان در معرض 12 دماي يخ‌زدگي (صفر، 2-، 4-، 6-، 8-، 10-، 12-، 14-، 16-، 18-، 20- و 22- درجه سانتي‌گراد) قرار داده شدند. پايداري غشا پلاسمايي پس از يخ‌زدگي از طريق اندازه گيري نشت الكتروليت ها و درصد بقا و رشد مجدد گياهان پس از سه هفته رشد در شاسي سرد و به ترتيب از طريق شمارش تعداد بوته ها و تعيين نسبت آن ها به تعداد بوته قبل از تيمار يخ‌زدگي و اندازه گيري صفاتي نظير وزن خشك، ارتفاع گياه، تعداد گل و تعداد شاخه جانبي تعيين شد. با كاهش دما درصد نشت الكتروليت ها به طور معني داري افزايش يافت، به طوري كه در دماي 20- درجه سانتي‌گراد به حداكثر رسيد. درصد بقا گياهان تا دماي 18- درجه سانتي‌گراد تحت تاثير قرار نگرفت، ولي در دماي پايين تر، درصد بقا كاهش معني داري نشان داد. بر اساس نتايج حاصل، دماي كشنده 50 درصد گياهان (LT50) بر اساس درصد نشت و درصد بقا به ترتيب 20- و 4/19- درجه سانتي‌گراد تعيين شد. كاهش دما به كمتر از 18- درجه سانتي‌گراد سبب كاهش شديد وزن خشك گياهان شد و دماي كاهنده 50 درصد وزن خشك گياهان ( (RDMT502/19- درجه سانتي‌گراد بود.

In order to evaluation of freezing tolerance in viola (Viola gracilis L.) under controlled conditions, a trial carried out in completely randomized design with six replications at college of agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran, during 2008-2009. Seeds were planted in bed and seedlings were acclimated during natural conditions in autumn and at 5-7 leaves stage plants transferred to the thermo-gradient freezer to apply 12 freezing temperatures (0, -2, -4, -6, -8, -10, -12, -14, -16, -18, -20 and -22°C). Leaf cell’s membrane integrity was measured through electrolyte leakage (EL) after the freezing and survival percentage and plant recovery (e.g. plant height and dry weight, number of branches and flowers and flower’s diameter) were determined after three weeks of plant re-growth in the cold frame. As temperature decreased, EL% increased significantly and reached to the maximum in -20oC. Survival percentage did not affected by temperatures between 0oC to -18oC but all plants killed in -22oC. LT50el and LT50su were -20.0°C and -19.4°C, respectively. Decreasing the temperature lower than -18 oC reduced plant dry matter severely and RDMT50 was -19.2°C.