نظام فلسفي بابا افضل:

Afdal al-Dīn Kāshānīʹʹs Philosophy: An Innovative Project within the Islamic-Persian Philosophy

سده ششم را در تاريخ فلسفه اسلامي- ايراني مي‌توان نقطه عطفي به‌‌‌‌‌‌شمار آورد، در اين سده فلسفه با ‌قرايت مشايي آن كه در آثار فارابي و به ‌ويژه ابن‌سينا ساخته و پرداخته شده بود، در مواجهه با انتقادات شديد غزالي دچار ركود شد و رفته‌رفته زمزمه تفكرات فلسفي تازه‌اي در قالب‌هايي غير از نظام ارسطويي‌- ابن‌‌‌‌‌‌سينايي از جانب كساني مانند شيخ‌ شهاب‌الدين سهروردي به گوش مي‌رسيد. يكي از انديشمندان ايراني كه در اين سده ظهور كرد افضل‌الدين محمد مرقي كاشاني بود. گرچه در تاريخ فلسفه اسلامي‌- ايراني نامش به آوازه‌ ديگر متفكران سده ششم نيست، اما بايد توجه داشت كه او فيلسوف نوپردازي است كه سبك فلسفه‌ورزي خاصي دارد. بابا افضل به‌ فراست دريافته بود كه پس از انتقادات غزالي، تداوم تفكر فلسفي به ‌شيوه ‌مرسوم آن روزگار، يعني به‌ سبك مشاييان، آسان نيست و فلسفه مقبوليت خود را نزد مخاطبان از دست داده است. او به اين انديشه افتاد كه طرحي نو در فلسفه دراندازد و راهي تازه پيش‌روي انديشه‌ورزان و دانش‌وران بگشايد. بابا افضل ايراد اصلي را در ستيز و مخالفت كساني مانند غزالي و ديگران با فلسفه نمي‌ديد، بلكه معتقد بود كه فلاسفه رسالت اصلي خود را فراموش كرده‌اند و در انجام كاري مي‌كوشند كه از عهده فلسفه بيرون است.