تاثير آموزش از طريق الگوي اعتقاد بهداشتي بر انجام آزمون پاپ اسمير در زنان تحت پوشش مراكز شهري زرنديه

The effect of health education program based on Health Belief Model on the performance of Pap smear test among women referring to health care centers in Zarandieh

مقدمه: علي رغم قابل پيشگيري بودن سرطان دهانه رحم، بروز آن حتي در بين زناني كه به برنامه هاي غربالگري و درماني دسترسي دارند مشاهده مي‌شود. پژوهش حاضر با هدف تعيين تاثير آموزش از طريق الگوي اعتقاد بهداشتي بر انجام آزمايش پاپ اسمير در زنان تحت پوشش مراكز شهري زرنديه انجام شده است. روش كار: پژوهش حاضر يك مطالعه از نوع مداخله اي با شاهد مي‌باشد كه روي 120 نفر از زنان تحت پوشش مراكز شهري زرنديه انجام شده است. ابزار گردآوري داده‌ها، پرسش نامه روا و پاياي (82/0=?)، طراحي شده بر اساس مدل اعتقاد بهداشتي بود. برنامه آموزشي بر اساس داده هاي گردآوري شده پيش آزمون طراحي و در سه جلسه براي گروه آزمون اجرا شد. داده‌ها دو ماه بعد از مداخله آموزشي با استفاده از همان پرسش نامه اوليه گردآوري و با استفاده از آزمون‌هاي تي زوجي، تي مستقل، مربع كاي تحليل شدند. يافته‌ها: ميانگين نمره همه سازه هاي مدل اعتقاد بهداشتي (خودكارآمدي، حساسيت، شدت، منافع و موانع درك شده) در گروه آزمون افزايش داشت. همچنين ميزان انجام آزمايش پاپ اسمير در گروه آزمون از 30 درصد (قبل از آموزش) به 9/53 درصد (بعد از آموزش) افزايش يافت (01/0P < ). نتيجه گيري: بر اساس يافته هاي اين پژوهش، برنامه هاي آموزش بهداشت براي ترغيب افراد به شركت در برنامه هاي غربالگري سرطان دهانه رحم نياز به استفاده از نظريه‌ها و مدل‌هاي تغيير رفتار دارند.

Despite the fact that cervical cancer is highly preventable, it still continues to occur, even among women who have access to cancer screening and treatment services. This study aimed to determine the effect of health education program based on Health Belief Model on the performance Pap smear test. Material and Methods: This random clinical trial was carried out on 120 women in Zarandieh. Data were collected using a valid and reliable questionnaire based on Health Belief Model which was completed by the participants. After the analysis of pre-test results, the educational program was designed and the experimental group participated in 3 educational sessions during one week. Two months after the intervention, a post-test was performed and analyzed using t-test، t-paired and x2. Results: Our findings indicated that mean scores of HBM Model constructs (self-efficacy, susceptibility, severity, benefit and barriers perceived) were significantly increased in the experimental group compared to the controls after the intervention. Also, performance of pap smear test increased significantly among the experimental group as compared to the controls after the intervention(P < 0.01) (before intervention 30%, after intervention 53.9% in the experimental group). Conclusion: Health education programs are recommended to use the theories and models of changing of individualsʹ behavior in organization levels for to Help Plan Effective Programs as the uptake of cervical cancer screening (Pap smear).