گفتمان رسمي علماي مسلمان در اتحاد شوروي

Official Dialogue between Muslim Scholars in the Soviet Union

رهبران اتحاد شوروي در چند دهه حاكميت بر آسياي مركزي، سياست هاي الحادي و ضدمذهبي را در مقابل اقوام مسلمان آسياي مركزي در پيش گرفتند كه موجوديت مسلمانان را تهديد مي كرد. به‌دنبال آغاز جنگ جهاني دوم، اتحاد شوروي ناچار از تجديد نظر در سياست‌هاي دشمني عليه مسلمانان شد و تشكيلاتي به‌نام اداره ديني مسلمانان يا اداره مفتيات را به‌وجود آورد كه حيات مذهبي مسلمانان آن كشور را سامان مي‌داد. حال پرسش اصلي اين نوشتار آن است كه علماي اداره ديني در مواجهه با تهديدهايي كه از سوي اتحاد شوروي متوجه بقاي جامعه مسلمانان بود، چه راهكاري را در پيش گرفتند؟ در اين نوشتار نشان داده‌ مي‌شود كه اين دسته از علما براي حفظ موجوديت جامعه مسلمانان، اسلام و سوسياليسم را دو مكتب سازگار معرفي كردند كه در عين حفظ تفاوت، امكان همزيستي شان وجود دارد.

The leaders of the Soviet Union adopted atheist and anti-religious policies toward Muslim nations during decades of ruling over Central Asia; the polices that posed a threat to the existence of Muslims. Following the outbreak of Second World War, the government of the Soviet Union was forced to revise its hostile policies toward Muslims and establish Muslim Religious Department also known as Muftiat Department to regulate religious life of the country’s Muslims. The article’s main question is “what approaches were adopted by religious scholars to counter the threat posed by the Soviet Union against survival of the Muslim Community?” The paper shows that this group of scholars introduced Islam and Socialism as two compatible schools of thought that could coexist despite their differences.