اثر فعل زيان ديده بر مسيوليت مدني عامل زيان

The effect of the injured person’s act in civil responsibility

يكي از موضوعاتي كه از ديرباز در حقوق مسيوليت مدني مطرح بوده است، دخالت زيان ديده و تقصير او در ورود زيان به او و تاثير آن بر دعواي مسيوليت مدني است. در حقوق رم، در فرضي كه زيان ديده مرتكب تقصير مي شد، از دريافت هر نوع خسارت محروم مي شد، بدون اينكه نوع و ميزان دخالت او در وقوع زيان بررسي شود. در نظام قديم كامن لا نيز اين قاعده حاكم بود. اما به مرور، اين قاعده در نظام هاي حقوقي غربي، به ويژه كامن لا تعديل شده، است. اما در حقوق اسلام از همان ابتدا تجزيه و تقسيم مسيوليت پذيرفته شده است. در خصوص مبنا و شرايط اعمال اين قاعده و تاثير متقابل فعل زيان ديده و عامل زيان بر يكديگر مسايل جالب و خواندني وجود دارد. بررسي اين مسايل و سير تحول انديشه هاي موجود، در حقوق اسلام و نظام هاي حقوقي غربي، به ويژه نظام كامن لا، موضوع اين مقاله است.

Abstract: One of the issues long discussed in Law of Tort (civil liability) is the effect of act and fault of injured person on Tort action. In Roman law, condition that committed fault, injured person was deprived of compensation, without the type and degree of his intervention in damage occurrence being studied. In ancient Common Law this rule was governed too. But it was gradually modified in Western Legal systems, especially in Common Law. There are interesting issues on foundation and conditions of this rule being practiced, and on the mutual effect of injured and defendant act on each other. This study aims at investigating the issue along with its changes over time in Islamic Law, Common Law and, French Law. Key words: Act of injured person, Contributory Negligence, causation, aggregation of intention and fault, Theory of last opportunity.