بررسي مولفه هاي اساسي در معرفت شناسي ديني اخوان الصفا، دكتر محسن عبدالهي

survey of the Basic Components of Ikhvan-al-Safa’s Religious Epistemology

در قرن چهارم هجري گروهي از انديشمندان موسوم به اخوان الصفا و خلان الوفا به اين فكر افتادند كه براي نشر علوم عقلي و نزديك كردن دين و فلسفه به يكديگر و آگاه نمودن مردم نسبت به مسايل علمي و ديني رسالاتي مختصر، بدون ذكر نام مولفان بنويسند و به صورت پنهاني منتشر كنند تا بتوانند در جهت زدودن انحراف از جامعه اسلامي فعاليت نمايند. در آن هنگام، به رغم وجود مشكلات سياسي و اجتماعي متعدد، مسلمانان از رشد فكري و علمي برخوردار بودند و نه تنها در زمينه فلسفه و سياست بلكه در ساير جنبه‌هاي علمي به مرحله رشد و شكوفايي رسيده بودند. اخوان‌الصفا به موازات برخورداري از انديشه ديني، عامل بازتوليد بيداري فكري و توجه به علوم عقلي و فلسفه و حكمت يوناني در آن دوره هستند. طرح مسايل مذهبي در يك چهارچوب سازمان يافته و تلاش براي نظم دادن به مولفه هاي معرفت شناسي ديني بر محورهاي خداشناسي، نبوت، انسان شناسي، معرفت نفس و اخلاق در اين خصوص داراي اهميت زياد است.

It was in the fourth century AH that a group of scholars called Ikhvan-al-Safa and Khollan-al-Wafa decided to write some brief treatises and send them out anonymously to publicize rational sciences, bring religion and philosophy closer together and make people aware of scientific and religious issues, all with the intention to remove deviations from the Islamic society. At that time, in spite of the numerous political and societal limitations, Moslems were developed scientifically and intellectually in all areas including philosophy and politics. Ikhvan-al-Safa, while sticking to religious thought, represented the Islamic revival and the focus on Hellenic philosophy and metaphysics. Their efforts to study religious issues within a theoretical framework to organize the components of religious epistemology including theology, prophecy, anthropology, knowledge of the soul and ethics are very significant. Key Terms: religious epistemology, Ikhvan-al-Safa, theology, monotheism, knowledge of the soul, ethics