تمركز جمعيتي يهوديان در شهرهاي ايران از عصر سلجوقي تا حمله مغول

population Concentaration of Cities of Iran From the Saijoughi era to the attak of Mongols

چكيده باوجود اطلاعات شايان‌توجهِ جمعيت‌نگاشتي يهوديان قلمرو عربي از صدر اسلام، اطلاعات زيادي درباره پراكندگي جمعيتي يهوديان در ايران بعد از اسلام تا دوره سلجوقي وجود ندارد. اما، وجود اطلاعات بيشتر پيرامون اين دوره تا حمله مغول، امكان بررسي درباره تمركز جمعيتي و سكونتگاه‌هاي يهوديان ايران را در اين مقطع فراهم مي‌كند و بيانگر آن است كه يهوديان ايران با وجود شمار كم، در مقايسه با اقليت‌هاي ديني ديگر، پراكندگي سكونتگاهي بيشتري داشته‌اند و به‌واسطه اشتغال بسياري از آنان به تجارت، دست كم فعاليت در بازارها، عمدتاً در شهرهايي متمركز شده‌اند كه واحدهاي اصلي بازرگاني و داد‌و‌ستد اقتصادي در ايران آن عصر بوده‌اند؛ و همين امر را بايد يكي از عوامل فراهم‌سازي زمينه‌هاي كسب امتيازات سياسي، اقتصادي و اجتماعي يهوديان در ايران عصر ايلخاني دانست.

Despite much demographical information on Jews living in Arab territory of the Islamic era, there is not much information available about the population dispersion of Jews in Iran through the Saljoughi period. Since there is more information on the time period before the attack of Mongols, there is a chance of considering the population concentration and the living places of Iranian Jews in this era. Despite their small number, Iranian Jews had a more settlement dispersion in comparison with other religious minorities. As tradesmen, they concentrated in cities that were the main economical and business poles of Iran of that era. This should be considered as one of the factors that gained them political, economical and social advantages through the Ilkhani era.