كنسولگري بريتانيا در ايالات جنوبي درياي مازندران در دوران قاجاريه و كاركنان محلي آن

British Council in the Southern States of the Caspian Sea in the Qajar Era and the Native Employees

معمولاً كنسولگري دولت‌هاي خارجي در بنادر و شهرهايي تاسيس مي‌شود كه از پيش روابط تجاري با آن‌ها وجود داشته باشد. بريتانيا در دوران قاجاريه به‌رغم نداشتن اتباع و بازرگاني با ايالات جنوب درياي مازندران، يك كنسولگري در رشت و يك نمايندگي كنسولي در استرآباد تاسيس كرد و كارگذارهاي محلي (وكيل‌الدوله) را بر آن‌ها گمارد. مقاله حاضر به بررسي علل تاسيس كنسولگري مذكور از سوي بريتانيا و سرنوشت كاركنان محلي آن اختصاص دارد. اين مطالعه نشان مي‌دهد كه افتتاح كنسولگري به‌وسيله بريتانيا در آن منطقه اهدافي صرفاً سياسي داشت و سياسي باقي ماند. كارگذاران محلي آن نيز به‌رغم خدمت به امپرياليسم بريتانيا سود پايداري به‌دست نياوردند.