علي سعاوي و انديشه پارلمانتاريسم در امپراتوري عثماني

Ali Sa’avi and the Idea of Parliamentarism in Ottoman Empire

طرح انديشه پارلمانتاريسم در امپراتوري عثماني، با ظهور نوعثمانيان هم‌زمان بود. نظام قانون‌ و پارلمانتاريسم، جان‌كلام نوعثمانياني بود كه به راهكاري براي برون‌رفت جامعه از بحران‌هاي اقتصادي ـ اجتماعي مي‌انديشيدند. اين مقاله به پاسخ‌گويي اين مسيله مي‌پردازد كه متفكران نوعثماني، مفاهيم جديد غربي به‌ويژه «پارلمانتاريسم» را چگونه و بر پايه كدام دستگاه نظري به جامعه‌ پذيراندند؟ انديشه‌هاي نوعثمانيان و علي سعاوي از شخصيت‌هاي برجسته آنان، به همين انگيزه بررسي خواهد شد. ديدگاه‌هاي سعاوي بيش‌تر در مقالات روزنامه‌هاي «مخبر» و «علوم» مطرح شد كه با تحليل آنها مي‌توان به دغدغه اصلي اين نماينده متفكران نوعثماني درباره توان‌مندي‌هاي آموزه‌هاي اسلامي و تلاشش براي تطبيق مفاهيم نو با اين آموزه‌ها، پي برد.

The idea of parliamentarism in Ottoman Empire coincided with the emergence of Neo-Ottomans. System of law and parliamentarism were the mainstays of Neo-Ottomans through which they aimed at offering strategies for escaping from social-economic crises. This article studies how and based on what ideological system the Neo-Ottoman intellectuals could make the society feel approved of new western concepts, particularly the notion of parlimentarism. For this reason, the ideas of Neo-Ottomans and Ali Sa’avi in particular--as one of the known figures in this area-- will be studied. Sa’avi’s views have mainly appeared in the articles published in “Reporter” and “Science” newspapers. Through analyzing such documents, we can understand the main concern of this Neo-Ottoman representative about the strengths and richness of Islamic teachings and his attempts for adapting new concepts with such teachings.