طبقه بندي معنايي اصطلاحات فارسي از ديدگاه زبان شناسي شناختي

Semantic Classification of Persian Idioms: A Cognitive Look

در اين تحقيق به بررسي اصطلاحات در زبان فارسي پرداخته ايم. ابتدا براساس ديدگاه نانبرگ، ساگ و واسو، اصطلاحات را به دو دسته عبارات تركيبيِ اصطلاحي (بخش‌‍پذير) و عبارات اصطلاحي (بخش‌‍‌ناپذير) تقسيم و سپس براساس ديدگاه زبان شناسي شناختي و به‌طور اخص رويكرد كووكسس، آنها را بررسي كرده‌ايم. از منظر شناختي ساز‌وكارهاي استعاره، مجاز و دانش متعارف، به‌عنوان انگيزه معنايي در توليد و درك اصطلاحات دخيل‌اند. در اين پژوهش نيز اصطلاحات از منظر اين ساز‌وكارها بررسي شدند و معلوم شد عواملي مانند بخش پذيري معنايي، استعاره، مجاز و دانش متعارف در تعيين معناي اصطلاحات دخيل‌اند. بر همين اساس، عباراتِ تركيبيِ اصطلاحي را به همراه اصطلاحاتي كه حاوي استعاره، مجاز و يا دانش متعارف اند، از نظر معنايي به‌عنوان اصطلاحات شفاف، و عبارات اصطلاحي را به‌عنوان اصطلاحات تيره تقسيم‌بندي كرديم. تعداد اصطلاحات شفاف بسيار بيشتر از اصطلاحات تيره است.

This paper studies Persian Idioms. First, based on Nunberg, Sag, and Wasow, the idioms are divided into two groups, namely compositional and non-compositional; then they are studied from cognitive point of view. Metaphor, metonymy, and common knowledge are the main semantic motivations in producing and perceiving idioms. The study concludes that compositional idioms are transparent, while non-compositional idioms are opaque. Furthermore transparent idioms outnumber the opaque ones.