حماسه نو در شعرشاملو

New Epic in Shamlooʹʹs Poetry

شعر نو حماسي از جمله جريان هاي عمده شعر معاصر است كه ويژگي هاي حماسي آن متناسب با شرايط تاريخي دگرگون شده است. احمد شاملو درخشان ترين چهره اين جريان است كه ويژگي‌هاي حماسي شعرش چشمگيرتر از ديگرشاعران معاصراست. در اين پژوهش براي توصيف دگرگوني حماسه، متناسب با نيازهاي بياني تازه، ويژگي‌هاي حماسي شعر شاملو به عنوان نمونه اي از حماسه نو، به دو دسته تقسيم شده است: ويژگي‌هاي محتوايي (بينش آرماني، نگرش اومانيستي، عاطفه جمعي، شكل روايي، اسطوره پردازي، عنصر پهلواني، درونمايه جدال خير و شر) و ويژگي هاي زباني (گزينش واژگان و تركيبات متناسب با درونمايه حماسي، كهنگي تركيبات و ساختارهاي نحوي، تصاوير اسطوره اي، تصاوير جنگ افزارها، فضاسازي هاي حماسي، ايجاز، اغراق، تضاد، تناسب، موسيقي با شكوه حماسي). در اين بررسي به اين نتيجه رسيده‌ايم كه شاملو با حفظ ماهيت خاص شعر خود، شعر حماسي سروده و ويژگي هاي شعر حماسي او مي‌توانند شاخصه هاي مهمي در شناخت شعر نو حماسي باشند.

New epic poetry is a modern version of the mainstream epic tradition whose features have changed to meet the requirements of modern taste. The most outstanding poet in employing this form is Ahmad Shamloo, one of the most renowned contemporary Iranian poets. To highlight the changes in the content and formal linguistic features of the traditional and new forms of epic, the present study compares the stylistic aspects of the Shah-name with Shamloo’s poetry to reveal how the “passage of time” can account for such changes. Shamloo has composed his epic within the framework that can typically be termed as “Shamloo”esque. Shamloo’s characteristic epic features are reflected both in content and form. With regard to content, Shamloo’s poetry is characterized by: idealism, humanism, collective feelings, narrative form, myth-making, heroic elements, and the battle between the forces of good and evil. The formal linguistic features include: diction, “epic combination” of lexical items, old syntactic structures, mythical images, images of weaponry, epic atmosphere, brevity of expression, hyperbole, antithesis, taxis, and splendid music. These features can be viewed as important elements in the new epic form.