بررسي بازار صادراتي پسته ايران

Study of Iranian pistachio export market Situation

رهايي از اتكا به صادرات تك محصولي، لزوم حركت به سوي شناخت استعدادهاي صادراتي جديد و برخوردار از مزيت نسبي صادراتي را تبيين مي‌كند. با توجه به اهميت اقتصادي صادرات پسته در اقتصاد ملي و با عنايت به رقابت‌هاي جهاني در زمينه بازار اين محصول و پتانسيل بالاي اين محصول براي صادرات، هدف اين مقاله بررسي بازار صادراتي پسته ايران در طي دوره سال‌هاي 2006- 1990 و همچنين بررسي جايگاه و درجه رقابتي(مزيت نسبي) اين محصول در بين كشورهاي عمده صادركننده جهان مي‌باشد. دراين مطالعه براي بررسي مزيت نسبي رقابتي از RCA، RSCA و HI و به منظور بررسي تخصصي شدن از شاخص‌هاي ?2، MI و CTB استفاده شده است. نتايج حاصل از برآورد نشان مي‌دهد كه كشورهاي ايران، آمريكا، آلمان، هنگ كنگ، در صادرات محصول پسته مزيت نسبي رقابتي دارند. نوسانات در مزيت نسبي صادراتي پسته ايران، نشان‌دهنده عدم وجود برنامه‌ريزي و هماهنگي به منظور ايجاد يك ثبات در روند مزيت نسبي صادراتي اين محصول مي‌باشد. بررسي روند تخصصي شدن در صادرات محصول پسته نشان مي‌دهد كه كشورهاي آمريكا، آلمان، هنگ كنگ، هلند، ايتاليا و چين نسبت به ايران در صادرات محصول پسته تخصصي‌تر بوده و به الگوي صادرات جهاني نزديكتر مي‌باشند. همچنين بررسي ثبات تخصصي شدن با توجه به رگرسيون گالتونين در 7 كشور عمده صادر كننده پسته در جهان، نشان مي‌دهد كه مجموعه اين كشورها در صادرات محصول پسته داراي ثبات تخصصي مي‌باشند. پيشنهاد مي شود دولت به منظور ايجاد ثبات در مزيت نسبي صادراتي، با ايجاد بستر لازم براي صادر كنندگان پسته، زمينه را براي بسته بندي مناسبتر و صادرات با كيفيت‌تر اين محصول صادراتي فراهم كند تا ضمن ثبات در مزيت نسبي صادراتي اين محصول، ارز آوري بيشتري را به دنبال داشته باشد

The aim of this study was to study Iranian pistachio export market situation. In addition, its comparative advantage among major pistachio exporting countries was studied during 1990-2006 period. Revealed comperative advatage, revealed symmetric comperative advantage , and herfindal indices were utilized to determine comparative advantage. Results of the study indicated that Iran, Germany, Hong Kong, and Netherlands had comparative advantage, while Italy and China did not have comparative advantage in pistachio export market. Iran’s relative comparative advantage in pistachios grew until 1995, and then decreased until the end of period under study. In order to reach a stable state in relative comparative advantage, the government should facilitate its pistachio export by helping exporters and improve package quality. Results of specializing indices in pistachio exports showed that USA, Germany, Hong Kong, Netherlands, Italy, and China were overspecialized and close to world pattern while there is a need for Iran to improve in this respect