بررسي طرح‌ها و نقوش قالي‌هاي قاجار موجود در موزه فرش ايران

Patterns and Motifs of Qajar Carpets in the Carpet Museum of Iran

اغراق نخواهد بود اگر بگوييم هويت فرهنگي، هنري و حتي ملي ايران به‌نوعي با قالي ‌ايران عجين و مرتبط است. تاريخ قالي‌بافي، تاريخي پر افتخار و درخشان بوده است. اكنون نيز هنرمندان اين رشته موفق نخواهند بود، مگر با اتكا به گذشته غني و پربار اين هنر و البته دميدن روح خلاقانه در آثار. از اين رو، شناخت دقيق گذشته و مسيري كه طرح‌ها و نقوش قالي‌ها تاكنون پيموده‌اند، بخشي از وظايف پژوهشگران و محققان اين رشته است تا با معرفي آن به جامعه فرش، هويت عظيمي را كه گاه به بهانه نوآوري‌ها به فراموشي سپرده مي‌شود، فرا ياد آورند. در اين مقاله تلاش مي‌شود بخش مهمي از تاريخ اين هنر كه به سلطنت قاجاريان باز مي‌گردد، بررسي شده و ويژگي‌هاي خاص طرح و نقش در قالي‌هاي موزه فرش ايران معرفي گردد. تحقيق حاضر به‌روش توصيفي انجام گرفته و مطالب و تصاوير به روش كتابخانه‌اي و ميداني گردآوري شده است. ظهور و رواج طرح‌هاي تصويري، گسترش طرح‌هاي بندي گلفرنگ و بندي بته‌اي، رواج نقوش گل رز، بته و ماهي‌در‌هم، طبيعت‌پردازي در ترسيم نقوش و سبك ساده و بي‌تكلّف، برخي از خصوصيات و ويژگي‌هاي قالي‌هاي قاجار را تشكيل مي‌دهند.