زنان و امنيت در فضاهاي عمومي شهري (مطالعه موردي: پارك آزادي شيراز)

Women and Safety in Public Urban Space: Case study of AZADI Park, Shiraz

امنيت به‌عنوان نيازي اساسي، در اجتماعات انساني از جايگاه خاصي برخوردار است. برنامه‌ريزان و طراحان فضاهاي اجتماعي، به‌ويژه شهرها، تلاش مي‌كنند تا با شناسايي عوامل تهديد‌كننده امنيت به‌ويژه در فضاهاي عمومي، امنيت را براي استفاده‌كنندگان از آن فضاها فراهم كنند. زنان نيز در مقام نيمي از اجتماعات انساني، به‌واسطه خصوصيات بيولوژيك، مسيوليت‌ها و نگاه متفاوت در مقايسه با مردان، ارتباط متمايزي با فضا برقرار مي‌كنند. آنان نيازمند تسهيلات خاصي از فضا هستند تا موجب افزايش اطمينان خاطر آنان از حضور امن در فضاهاي شهري و به‌ويژه فضاهاي عمومي مانند پارك شود. بر اساس نتايج تحقيقات مركز افكارسنجي دانشجويان ايران در كلان‌شهرهاي كشور، بخش زيادي از پاسخ‌گويان حضور زنان را به‌صورت تنها در فضاهاي عمومي اين شهرها و به‌ويژه در ساعت‌هاي خلوت بسيار خطرناك بيان كرده‌اند. اين پژوهش به سنجش ميزان احساس امنيت زنان در پارك آزادي كلان‌شهر شيراز، به‌عنوان فضايي عمومي، پرداخته است. مطالعه حاضر در قالب بررسي پيمايشي است و از نظر زماني، مقطعي (بهار 1389). جامعه آماري پژوهش، زنان بالاي پانزده‌سالي است كه در زمان پژوهش به‌تنهايي در پارك آزادي حضور داشتند. بر مبناي فرمول كوكران، حجم نمونه 195 نفر تعيين شد و نمونه‌گيري به‌صورت خوشه‌اي در سطح پارك انجام شد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد عوامل محيطي مانند كاربري اراضي، تنوع كاربري‌هاي پيرامون و ساعت‌هاي فعاليت آن‌ها و نيز مجاورت‌هاي مكاني كاربري‌ها، با افزايش حس امنيت زنان پاسخ‌گو رابطه معناداري دارد. عوامل شخصي مانند سن، تحصيلات، اشتغال و مهاجرت تاثير معناداري بر ميزان احساس امنيت زنان نداشته است.

Safety is one of the main requirements of communities nowadays. Urban planners and designers have to distinguish unsafely factors in urban environment. The main aim is to increase the safety sense in urban space that is used by all people. Women consistently express greater fears for their personal safety in urban environments than do men. They need special requirement in urban environment in order to increase their perception of safety in urban public space such as parks. This study aims to survey women’s perception of safety of public spaces in Shiraz city (Iran). The data were gathered through a questionnaire. The study space selected for the research is Azadi Park, one of the main parks of Shiraz city. The results showed that there is a directed relationship between women’s sense of safety from land use, traffic and place neighborhood. The findings also showed that the rate of traffic, mix use of locations and places around the park and many space usages such as police office and station as welles religious places would increase the sense of safety. Personal factors (age, education, job and nation) had no relationship with the sense of safety.